ΕΙΧΑ ΗΔΗ ΠΕΡΑΣΕΙ τὰ πε­νῆν­τα χρό­νια μου καὶ ἐ­ξα­κο­λου­θοῦ­σα νὰ κά­νω βόλ­τες μὲ τὸ πο­δή­λα­το τῆς ἐ­φη­βεί­ας μου. Μὲ συμ­βού­λευ­αν νὰ ἀ­γο­ρά­σω ἕ­να και­νούρ­γιο, ἀλ­λὰ τὸ πο­δή­λα­τό μου προ­έ­λευ­σης Πο­λω­νί­ας ἦ­ταν καὶ εἶ­ναι μο­να­δι­κό, νυ­κτό­βιο, προ­κλη­τι­κό. Ἡ ἰ­δι­αι­τε­ρό­τη­τά του εἶ­ναι στὸ χρῶ­μα. Σκε­λε­τὸς καὶ ἀ­κτί­νες στὶς ρό­δες ἔ­χουν ἕ­να ἔν­το­νο φω­σφο­ρί­ζον πρα­σι­νο­κί­τρι­νο χρῶ­μα ποὺ ὅ­ταν τὸ βλέ­πεις μέ­σα στὴ νύ­χτα τρε­λαί­νε­σαι. Καὶ αὐ­τό, δι­ό­τι τὸ ξάφ­νια­σμα τῶν πε­ρα­στι­κῶν στὴν ὄ­ψη του εἶ­ναι ἀ­πο­λύ­τως δι­και­ο­λο­γη­μέ­νο. Σκέ­ψου νὰ δεῖς ξαφ­νι­κὰ μέ­σα στὸ σκο­τά­δι δύ­ο φω­τει­νοὺς κύ­κλους νὰ κυ­λοῦν στὸ δρό­μο καὶ ἕ­ναν σκε­λε­τὸ πο­δη­λά­του νὰ βρί­σκε­ται λὲς στὸν ἀ­έ­ρα καὶ νὰ ἀ­κο­λου­θεῖ τὶς ἀ­κτί­νες ἀ­πὸ στα­θε­ρὴ ἀ­πό­στα­ση. Ἡ ὀ­μορ­φιά. Με­τὰ ἀ­πὸ αὐ­τὴ τὴν πε­ρι­γρα­φὴ πές μου, θὰ ἄ­φη­νες πο­τὲ τὸ ἐ­φη­βι­κό σου πο­δή­λα­το; Ὁ­μο­λο­γῶ ὅ­τι μὲ στοι­χει­ώ­δη συν­τή­ρη­ση, οὔ­τε αὐ­τὸ μὲ ἄ­φη­σε πο­τέ. Ξέ­χα­σα νὰ σοῦ πῶ ὅ­τι τὶς βόλ­τες ποὺ σοῦ εἶ­πα πὼς συ­νε­χί­ζω νὰ κά­νω τὶς νύ­χτες, μοῦ τὶς κα­τα­στρέ­φουν συ­χνὰ κά­τι ἀ­νό­η­τοι ποὺ ρί­χνουν πά­νω μου τὸ φῶς τῶν αὐ­το­κι­νή­των τους καὶ ἐ­ξα­φα­νί­ζουν ἔ­τσι ὅ­λη τὴν μα­γεί­α. Δι­ό­τι μὲ τὸ φῶς τὸ ἐ­ξαί­σιο πο­δή­λα­τό μου με­τα­τρέ­πε­ται σὲ ἕ­να ἁ­πλὸ πο­δή­λα­το. Ἐ­νῶ στὸ σκο­τά­δι…

Ὁ σκύ­λος
18/5/2021

ΠΕΘΑΝΕ; Ἀ­λή­θεια μοῦ λέ­τε; Μὰ τὸν ἤ­ξε­ρα τὸν κύ­ριο Γιά­ννη. Ψώ­νι­ζε τρό­φι­μα στὸ μπα­κά­λι­κό μου. Ἀλ­λὰ μὲ τὸ στα­γο­νό­με­τρο βρὲ παι­δά­κι μου. Φτω­χὸς πρέ­πει νὰ ἦ­ταν. Ἢ τσιγ­κού­νης. Δὲν ξέ­ρω… «Τό­σα χρει­ά­ζο­μαι γιὰ νὰ ζή­σω» μοῦ ἔ­λε­γε. Δι­ά­ση­μος συγ­γρα­φέ­ας ὁ κύ­ριος Γιά­ννης; Τί μοῦ λέ­τε; Καὶ μὲ βρα­βεῖ­α; Καὶ στὸ ἐ­ξω­τε­ρι­κὸ τὰ βι­βλί­α του; Μά, ἤ­τα­νε φτω­χὸς σᾶς λέ­ω. Μπρά­βο κύ­ρι­ε Γιά­ννη καὶ δὲν εἶ­χα κα­τα­λά­βει τί­πο­τα… Θὰ τὸν δεί­ξε­τε στὴν τη­λε­ό­ρα­ση; Τὸν κύ­ριο Γιά­ννη; Δὲν τὸ πι­στεύ­ω… Ναί, κα­λὸς ἄν­θρω­πος ἦ­ταν. Λί­γο βλο­συ­ρός. Σὰν σκο­τει­νι­α­σμέ­νος μοῦ φαι­νό­ταν. Ἀ­φοῦ ζοῦ­σε μό­νος του, τί πε­ρι­μέ­νεις… Μιὰ φο­ρὰ εἶ­χε ζη­τή­σει νὰ ψω­νί­σει βε­ρε­σέ. Καὶ ἀρ­νή­θη­κα. Εἶ­χε τό­σο φο­βι­σμέ­νο βλέμ­μα ποὺ φο­βή­θη­κα. Φο­βᾶ­μαι τοὺς φο­βι­σμέ­νους. Εἶ­ναι σὰν τὰ σκυ­λιὰ ποὺ γί­νον­ται ἐ­πι­θε­τι­κὰ ἀ­πὸ τὸν φό­βο καὶ τὰ νο­μί­ζου­με ἄ­γρια. Δὲν ἔ­χε­τε ἀ­κού­σει τὴ φρά­ση «κρά­τα δε­μέ­νο τὸν σκύ­λο σου νὰ ἀ­γρι­έ­ψει;». Στὴν τη­λε­ό­ρα­ση ὁ κύ­ριος Γιά­ννης… Θὰ μὲ δεί­ξε­τε τὸ βρά­δυ στὶς εἰ­δή­σεις; Ὡ­ραί­α θὰ τὸ δῶ. Ἂχ ὁ κύ­ριος Γιά­ννης… Ποιός νὰ τὸ πε­ρί­με­νε. Ὥ­στε πέ­θα­νε, ἔ;

Μι­κρὸ δο­κί­μιο γιὰ τὸν Χρό­νο
13/2/2021

τοῦ­το γά­ρ ἐ­στι­ν ὁ χρό­νος,
ἀ­ριθ­μὸς κι­νή­σε­ω­ς κα­τὰ τὸ πρό­τε­ρον καὶ ὕ­στε­ρον
Ἀ­ρι­στο­τέ­λης (Φυ­σι­κά)

ΠΑΠΠΟΥΣ ἔ­τρε­χε μὲς στὸν χι­ο­νιᾶ κρα­τών­τας ἀ­πὸ τὸ χέ­ρι τὸ ἐγ­γό­νι. Ἔ­τρε­χαν ὄ­μορ­φοι κι ἀν­τάλ­λα­ζαν τοὺς ρό­λους τους μέ­σα στοὺς αἰ­ῶ­νες ξε­γε­λών­τας τὸν χρό­νο μὲ ποι­ή­μα­τα καὶ τρα­γού­δια. Δι­ό­τι ὁ χρό­νος δὲν ἔ­μα­θε ὅ­τι εἰ­κό­νες, ποι­ή­μα­τα, τρα­γού­δια, δὲν ἔ­χουν τέ­λος. Βλέ­πεις, μό­νον νὰ με­τρά­ει γνώ­ρι­ζε…

Τα μικροδιηγήματα του Γιώργου Δουατζή δημοσιεύτηκαν στο bonsaistoriesflashfiction.com

Θα σας αποκαλύψω ότι ο Γ.Δ. στο τελευταίο έτος της σπουδής του στο Λύκειο σκηνοθετήθηκε από τον δάσκαλό του στην Ηλέκτρα του Σοφοκλή παίζοντας τον Ορέστη και ήταν πάρα πολύ καλός. Ήταν μια παράσταση σχολική μεν, αλλά πολύ καλή όσον αφορά στην απόδοση των παιδιών.

Ο Γιώργος Δουατζής έχει μια πορεία αξιοζήλευτη στον χώρο της λογοτεχνίας, της δημοσιογραφίας και του δημόσιου βίου ιδιαιτέρως. Δεν μπορώ να ασχοληθώ με το καθέκαστα έργο του, αλλά γνωρίζω την δοκιμιακή του προσφορά, την προσφορά του ως δημοσιογράφος που ξέρει να παίρνει συνεντεύξεις, να στέκεται απέναντι στον άνθρωπο που θέλει να ανιχνεύσει το μέσα του. Πάει έτοιμος, μελετημένος, τεκμηριωμένος.

Επιμένω στη δημόσια παρουσία του Γιώργου διότι είναι σημαντική, καταλυτική και για τη λογοτεχνική του κατάθεση. Σε μια εποχή σαν τη δική μας, είναι πολύ δύσκολο πια να αποκρυπτογραφήσεις τα πάθη, τα αδιέξοδα, τις συναισθηματικές φορτίσεις των ποιητών, ανεξάρτητα από την σημαντική λογοτεχνική τους κατάθεση. Δεν μπορείς εύκολα να επικοινωνήσεις με το περιεχόμενο της ποίησής τους, που είναι τελείως ιδιωτικό. Δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει γι αυτό εξήγηση.

Ζούμε την εποχή όπου η ποίηση απουσιάζει ακόμα και από τα ετήσια αφιερώματα των εντύπων, των εφημερίδων που παρουσιάζουν την λογοτεχνική παραγωγή της χρονιάς, Πράγμα που σημαίνει απαξίωση της ποίησης. Αυτή η μοναξιά του ποιητή σήμερα, όντως οδηγεί του ανθρώπους σήμερα σε έναν κώδικα επικοινωνίας τελείως συντεχνιακό, όπου φυσικά γίνονται ενδιαφέρουσες προτάσεις ποιητικές, αλλά αφήνουν απέξω έναν σημερινό υποψιασμένο άνθρωπο, τον αδιέξοδο και εκκρεμή άνθρωπο του καιρού μας.

Αντίθετος σε αυτήν την πορεία είναι ο Γιώργος Δουατζής. Ακούστηκε προηγουμένως ότι έχει γράψει ερωτικά ποιήματα. Τα ερωτικά του ποιήματα δεν είναι όμως προσωπικές εξομολογήσεις. Είναι ο έρωτας για τη ζωή, είναι ο φόβος του θανάτου, η απελπισία του σημερινού ανθρώπου, τα αδιέξοδα. Και αυτά δεν είναι προσωπικές απόψεις, αλλά προσωπική κατάθεση στα μεγάλα προβλήματα του καιρού. Και από αυτή την άποψη ο Δουατζής είναι ο ποιητής της δημόσιας αγωνίας. Ακόμα και στα τελευταία του ποιήματα στις; “Σχεδίες”, που έριξα προ ολίγου μια ματιά, έχει ακουμπήσει ακριβώς σε αυτήν τη σχεδία του βίου. Και είναι πολύ ενδιαφέρον αυτό, είναι η σχεδία του βίου που είναι σχέδιο και ταυτοχρόνως ένας τρόπος να διασωθούμε, ένα σωσίβιο ζωής.

Με τέτοια σωσίβια μας εφοδιάζει ο Γιώργος Δουατζής, από όλες τις θέσεις. Ακόμα και από αυτές που του εμπιστεύθηκε η πολιτεία και είχε το μεγάλο θάρρος, να πετάξει στα μούτρα της εξουσίας την καρέκλα του, που δεν ήθελε με κανένα τρόπο να την ζεστάνει, όταν είχε τη μεγάλη τύχη να διευθύνει κρατικό τηλεοπτικό σταθμό, και δεν έμεινε εκεί, διότι δεν δέχτηκε ποτέ να ταπεινωθεί, δεν δέχτηκε ποτέ να συμβιβαστεί, να λάβει εντολές άνωθεν.

Αυτόν τον άνθρωπο τιμούμε απόψε, αυτό το έργο, αυτή τη θέση στα δημόσια πράγματα, αυτή τη δημόσια θά λεγα εξομολόγηση σημαντικών προβλημάτων του βίου, με κυρίαρχο αν θέλετε το ερωτικό στοιχείο, αλλά όχι με τη στενή αντίληψη. Εδώ υπάρχει ο έρωτας για τη ζωή και ο φόβος του θανάτου, που είναι ο οίστρος αυτού του τόπου όπως θάλεγε ο Εμπειρίκος.

Τον Γιώργο Δουατζή λοιπόν τιμάμε απόψε, που πρόσφατα εμφανίστηκε και ως θεατρικός συγγραφέας με ευρηματική τεχνική, πράγμα που σημαίνει ότι αυτό το εύρος των δραστηριοτήτων του είναι η αγωνία του να συλλάβει πρισματικά όλα τα προβλήματα του καιρού μέσα από τις δυνατότητες με τις οποίες είναι προικισμένος. Τον ευχαριστούμε.

Ο Γιώργος Δουατζής στα δικά του «Κάτοπτρα» έφερε σε κοινή θέα και ανάγνωση 24 μικρά ποιητικά δοκίμια· χρησιμοποιώ τον αδόκιμο αυτόν όρο, καθώς ξετυλίγεται μέσα τους εν είδει δοκιμής με τη μείξη ποιητικού και πεζού λόγου η οπτική του, η στάση του, η θέση του απέναντι στο εσωτερικό και εξωτερικό τοπίο. Μια εικόνα του κόσμου -όσο γίνεται πλήρη- μας δίνει ο ποιητής μέσα από τα (καθόλου παραμορφωτικά) «Κάτοπτρά» του.

Η σπουδαία ποιήτρια Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ κοιτάζει μέσα από τα δικά του κάτοπτρα, «διηθίζει» τις δικές του εικόνες με τα δικά της φίλτρα-μάτια στον κόσμο και τις δικές της προσλαμβάνουσες ζωής. Το αποτέλεσμα είναι η έξοχη συνομιλία, ή καλύτερα μια νέα συνεργατική δυνάμει ποιητική γραφή.

Επιλέγω τρία αποσπάσματα του ιδιότυπου αυτού ποιητικού διαλόγου, που δείχνουν πώς η παρέμβαση της ποιήτριας στον λόγο του ποιητή γεννά άλλοτε λύσεις, άλλοτε μικρές αντιρρήσεις και άλλοτε μια υπέροχη σύμπλευση:

Η ζωή μού φαινόταν πάντοτε πιο δυνατή τις νύχτες… Με τον καιρό, μου έμαθε να μη βάζω το πιστεύω μπρος από κάθε πρόταση, αλλά το ίσως, το νομίζω, κι έτσι στερημένος από κάθε βεβαιότητα έμαθα να ζω ήρεμος. Το παρόν… συσσωρευόταν σωτήρια στη μνήμη ως ζωογόνα ανάμνηση, μέσα στον άγνωστης διάρκειας χρόνο της ζωής, ανάσα, δώρο πολύτιμο, πνοή δημιουργίας, τρισμέγιστη δικαιολογία ύπαρξης.

Γ. Δ. (από το Κάτοπτρο Έκτο)

“Τη νύχτα η ζωή είναι περισσότερο δική μου, γιατί ή κοιμάμαι κι ονειρεύομαι αυτό που ποθώ και αυτό που φοβάμαι -εφιάλτης-, ή άυπνη με το νου και την καρδιά ζω αυτά που ελπίζω και αυτά που φοβάμαι.

Κ. Α. Ρ.

[Η Κατερίνα Ρουκ μοιάζει να απαντά στον στοχασμό του Γιώργου Δουατζή με τον δικό της τρόπο: η «δυνατή» νύχτα μετατρέπεται σε απολύτως προσωπική εκδοχή ενατένισης και της ελπίδας και του φόβου – χωρίς ίσως αυτές οι δύο συνθήκες να διαφοροποιούνται κατ’ ουσίαν.]

Ανάγκη ολοφάνερη για πέταγμα ψηλά. Αλλά τα εμπόδια αυτής της φυγής μοιάζουν με συμπαγή οροφή και δεν είναι ευκαταφρόνητα… Ίσως πρέπει να κατεβαίνει κάποιος χαμηλά για να μπορεί να ανυψωθεί. Αλλά κι οι οροφές ορθώνονται ερήμην μας, ίδιες τόσες χιλιετίες.

Γ. Δ. (από το Κάτοπτρο Δέκατο)

Το όσο πιο χαμηλά πέφτεις, δεν σημαίνει και το πόσο ψηλά ανεβαίνεις. Το ψηλά είναι θέμα αξίας πραγματικής και όχι μόνο απλής ικανότητας.

Κ. Α. Ρ.

[Ενδιαφέρων «διάλογος» περί ύψους και της αντικειμενικής ή της υποκειμενικής του διάστασης.]

Χαρά. Ναι, χαρά. Μέσα από τις αστοχίες, τις πίκρες, τις αποτυχίες, τις απώλειες, τις απουσίες. Χωρίς αυτές, για ποια χαρά να μιλήσουμε, για ποιαν αντίστιξη;… Χαίρομαι όταν τελειώνει ένα έργο μου, όταν γελάει η αγαπημένη, όταν μπορώ να προσφέρω, να μοιράζομαι. Χαίρομαι όταν βλέπω τον ουρανό, τη θάλασσα, τους ανθρώπους, την ομορφιά. Χαίρομαι που μπορώ να χαίρομαι.

Γ. Δ.

Χαρά. Μια ζωή ολόκληρη έχω ζήσει, μα τώρα ξέρω τι μου δίνει την πιο μεγάλη χαρά: που ζω, που αναπνέω, που δεν πονάω, που αντικρίζω τον ήλιο, τη θάλασσα… Ναι, χαίρομαι που μπορώ ακόμα να χαίρομαι.

[Η κοινή συνειδητοποίηση του δώρου της ζωής. Μια θέα στην απόλυτη αγαλλίαση πέρα από μετρήσεις και υπολογισμούς, πέρα από μια υπέρβαση του μέτρου είτε προς την υπέρμετρη (ίσως απατηλή) χαρά ή το υπέρμετρο (ίσως εγωιστικό) πένθος. Η έννοια της θαυμαστής «αντίστιξης» του ποιητή βρίσκει την ερμηνεία της στον λόγο της ποιήτριας.]

Η Κατερίνα Ρουκ δεν συμπληρώνει απλώς τον λόγο του Γιώργου Δουατζή· δείχνει με τον σχολιασμό της τα όρια του ποιητικού διαλόγου ως να φτάσει στη νέα δημιουργία και αναδεικνύει την αφορμή της ποίησης (εδώ τα «Κάτοπτρα» του Γιώργου Δουατζή) και τη δύναμή της. Ένας διάλογος πρωτότυπος, δημιουργικός, δυναμικός. Μια ευχάριστη έκπληξη για τα λογοτεχνικά πράγματα από τις καλές εκδόσεις Στίξις.

Το πρόσφατο πεζό ποίημα του Γιώργου Δουατζή τιτλοφορείται «Τα Κάτοπτρα». Είκοσι τέσσερα δοκίμια, ισάριθμα με τα γράμματα της ελληνικής αλφαβήτου, πραγματεύονται πολυάριθμα θέματα υπαρξιακής ανησυχίας και μεταφυσικής εγρήγορσης όλων μας.

Ποίημα επονόμασα το ανθολόγιο πεζών δοκιμίων του Γιώργου Δουατζή, επειδή πρόκειται για όντως δημιούργημα. Στην αρχέγονη ελληνική γλώσσα λέγεται «ποίημα» από το ρήμα «ποιώ», δηλαδή δημιουργώ, κάνω, πράττω, κατασκευάζω, καθετί που ποιείται  εκ του μηδενός.

Αλλωστε ο συγγραφέας μας είναι γνωστός και καταξιωμένος ποιητής του έμμετρου λόγου με πολλές συλλογές ποιητικών δημιουργημάτων του και μάλιστα με φωτογραφική πλαισίωση, όπως τα φημισμένα «Φωτοποιήματα» που κυκλοφορήθηκαν προ ετών. Ας μην λησμονούμε ότι το ποίημα δεν είναι πια το ομοιοκατάληκτο στιχούργημα του παρελθόντος. Το ποίημα αναφέρεται στον αισθαντικό λόγο της ζωής ο οποίος εκφράζεται ελεύθερα κι απευθύνεται στον κοινό λόγο της ολότητας της κοινωνίας μας και της προσωπικότητας καθενός και καθεμιάς μας.

Ο τίτλος «Τα Κάτοπτρα» είναι απαράμιλλος και εφάμιλλος του περιεχομένου του βιβλίου. Κάτοπτρα είναι οι καθρέφτες δηλαδή καθετί υλικό, στερεό ή υγρό, που αντικατοπτρίζει και καθρεφτίζει το παν στην ζωή μας. Όχι μόνο ο κατασκευασμένος από ανθρώπινα χέρια καθρέπτης ή η επιφάνεια ενός υαλοπίνακα που αντικατοπτρίζει, αλλά  ακόμα και η ακατασκεύαστη μέσα στην φύση επιφάνεια του νερού σε μια ήρεμη λίμνη είναι που αντικαθρεπτίζει τα εικονιζόμενα όντα.

Ολα αυτά νοούνται ως κάτοπτρα. Ανθρωπος και κόσμος γεννούν, επινοούν και ποιούν κάτοπτρα για να κοινωνήσουν την αλήθεια της ζωής. Το ίδιο πράττει και ο Γιώργος Δουατζής σε αυτό το πόνημά του.

ΙΙ.

Θεμελιώδης ελληνική εμπειρία είναι η όραση την οποία το κάτοπτρο καταξιώνει στο έπακρο. Στην ελληνική κοσμοθεωρία ισχύει η ρήση: «ό,τι υπάρχει βλέπεται» και «ό,τι είναι φαίνεται». Η φιλοσοφία ως πρωταρχική ελληνική επινόηση παγκοσμίως και διαχρονικά, τόσο ως λέξη (φιλοσοφία = φιλία σοφίας) που μένει αμετάφραστη στις ευρωπαϊκές γλώσσες, όσο και ως ιστορική πραγματικότητα, θεμελιώνεται στην κριτική επερώτηση της παραπάνω ρήσης: «ό,τι φαίνεται είναι;» ή μήπως «τα φαινόμενα απατούν»; «Τι είναι το όν;» δηλαδή καθετί που είναι και υπάρχει.

Αραγε είναι μόνο οτιδήποτε φαίνεται και βλέπεται ή και κάτι άλλο ακόμα, περισσότερο, βαθύτερο, παραπέρα; Τι είναι στ΄ αλήθεια αυτό που φαίνεται ότι είναι; Η διαστολή του φαίνεσθαι από το είναι και η ζήτηση της αλήθειας σε αυτό που είναι πάντα και, όταν όλα έρχονται και παρέρχονται, αυτό μένει και παραμένει, ακόμα κι όταν δεν φαίνεται πια, σαν την ψυχή του ανθρώπου μέσα στο σώμα του που φθείρεται, είναι το τιτάνιο εγχείρημα που λέγεται και είναι η φιλοσοφία.

Το κάτοπτρο υπηρετεί την όραση. Ο καθρέπτης είναι λειτουργός της θεωρίας, της θωριάς που εμβιώνεται στο «θέατρον», τον τόπο της θεωρίας / θωριάς / ματιάς. Η αλήθεια βλέπεται δηλαδή θεωρείται με κάτοπτρα, ποτέ γυμνή και μόνη της, απ΄ ευθείας. Η αλήθεια είναι σαν τον ήλιο που φωτίζει και θερμαίνει, αλλά τυφλώνει όποιον τον αντικρύσει κατάματα, με γυμνό οφθαλμό, χωρίς ματογυάλια ή δίχως κάτοπτρα.

Ο Γιώργος Δουατζής τιτλοφορεί τα ποιητικά του δοκίμια, που ο Σεφέρης ονόμαζε «δοκιμές», δηλαδή απόπειρες και δοκιμασίες, επακριβέστατα ως «Τα Κάτοπτρα». Όλα όσα γράφει είναι καθρέπτες της αλήθειας της ζωής μας.

ΙΙΙ.

Μόνο με κάτοπτρα βλέπουμε την αλήθεια κι έτσι την πλησιάζουμε χωρίς να την κατέχουμε, την αγαπάμε χωρίς να μας ανήκει και την φιλούμε («φιλο-σοφία) όπως οι ερωτευμένοι φιλούνε και φυλάνε ο ένας τον άλλον. Το φιλί και η φιλία, το «φιλώ» και το «φυλώ», με –ι- ή με –υ- σαν το «φιλάω» και το «φυλάω»,  ο σωματοφύλακας και ο δεσμοφύλακας, ο εραστής κι ο ζηλωτής (ζηλιάρης) απέχουν μόλις μια τρίχα ή ένα γράμμα του αλφαβήτου μας!

Η αρχαιότερη μαρτυρία για τα κάτοπτρα βρίσκεται στην ελληνική μυθολογία με τον εκπάγλου καλλονής νεαρό Νάρκισσο. Ο συνεχής αυτοθαυμασμός του στο κάτοπτρο της λίμνης επέφερε τον θάνατό του. Η αλήθεια δεν εξασφαλίζεται με την ωραιότητα, αλλά αντιθέτως η ομορφιά σώζεται από την αλήθεια που βρίσκεται στο «μέτρον» και όχι στην «ύβριν» του εγωτικού νοσηρού αυτοθαυμασμού.

Επόμενη αρχαία μαρτυρία κατόπτρων είναι η Βίβλος. Στην Παλαιά Διαθήκη απαγορεύεται η ειδωλοποιία: «ου ποιήσεις σεαυτώ είδωλον ουδε παντός ομοίωμα» και ο Θεός μένει αόρατος αλλά όχι αόμματος! Στην Καινή Διαθήκη πάλι γράφεται το εξής: «άρτι γαρ βλέπομεν ως εν εσόπτρω, εν αινίγματι, όταν δε έλθη το τέλειον, οψόμεθα πρόσωπον προς πρόσωπον».

Ο Φρόυντ τοποθετεί τον ναρκισσισμό με βάση τον ομώνυμο ελληνικό μύθο στην απαρχή της ψυχανάλυσης ανατέμνοντας έτσι με ικανοποιητικό τρόπο τον ανθρώπινο ψυχισμό. Το πασίγνωστο  «στάδιο του καθρέφτη» στον Λακάν χαρακτηρίζει τον άνθρωπο σε διαστολή προς το υπόλοιπο ζωικό βασίλειο.

Με ιδιάζουσα ευαισθησία και αξιοπαρατήρητη καλαισθησία ο Γιώργος Δουατζής κεντάει τον λόγο του έχοντας τις λέξεις για στημόνι και τα βιώματα για υφάδι. Το πεζό ποίημά του θίγει ένα μεγάλο φάσμα υπαρξιακών καταστάσεων με κυριότερες κατά την άποψή μας τις ακόλουθες: την σιωπή (σ. 11), την σκιά  (σ. 16), την ελπίδα  (σ. 21), την ποίηση (σ. 28) και το δίπολο της ζωής μας, τον έρωτα με τον θάνατο (σ. 43 και 78-79).

*

Ακολουθώντας την ρήση ενός σύγχρονου θυμόσοφου ότι «αν θέλεις να εκνευρίσεις ένα  ποιητή, εξήγησε την ποίησή του» (Τ. Ν. Νασσίμ, Η Κλίνη του Προκρούστη, 2011, σ. 83), σπεύδω να διακόψω την παρουσίαση του βιβλίου παραπέμποντας σας σε αυτό το ίδιο το πεζό ποίημα.

 Διατυπώνω εν τέλει μια θερμή παράκληση, αν όχι ικεσία κιόλας, που έχει ως εξής: οι αποψινοί ακροατές να γίνετε οι αυριανοί αναγνώστες του Γιώργου Δουατζή.