Γιάννης Δάλλας

Σχεδίες – Γιάννης Δάλλας

douatzis — Thu, 29 Oct 2020 11:36:01 +0000

Οι “Σχεδίες” του Γιώργου Δουατζή είναι μια συλλογή πλούσια και χαρισματική. Ο Γιώργος Δουατζής είναι συγγραφέας πολύπλευρος: ποιητής, πεζογράφος, κριτικός, δημόσιος εισηγητής και διοργανωτής πνευματικών εκδηλώσεων. Ιδιότητες και χαρακτηριστικά που δίνουν το στίγμα τους σε πολλά βιβλία του, έμμεσα και ποιητικά άμεσα στη συλλογή: ” Σχεδίες”.

Χαρακτηριστικός είναι ο τίτλος του που υπόσχεται στον αναγνώστη με την ταπεινή “σχεδία” του αληθινού ποιήματος (και όχι κανενός κραυγαλέου “υπερωκεάνειου”) την πλοήγησή του προς τη συνάντηση του άλλου, τη συνείδηση του εαυτού του, τη γνώση και την επίγνωση του κόσμου. Με μια δομή που ξεκινά με την πρόρρηση:

” Να στρώσουμε τα ποιήματά μας

πορφυρό χαλί

στις λεωφόρους του μέλλοντος

να διαβούν οι νέοι

με τη ματιά υψωμένη

με την ελπίδα να μεταλάβουν

τουλάχιστον αυτοί

την ύστατη δικαίωση”

και τελειώνει ερωτικά με την ανάπτυξη ενός σπονδυλωτού ποιήματος για την “αγαπημένη”.

Αλλά σημασία έχει, ενδιάμεσα, όλος ο ενδόκοσμος των ποιημάτων της συλλογής που μαρτυρεί τη δράση, την αντίδραση, τη συμπεριφορά του ποιητή, ως “εγώ” και ως “όντος”, στην προσωπική, την κοινωνική, την πνευματική του ζωή: την οργανική και την αξιακή του ζωή. Χωρίς επιλογές του συν και του πλην, αλλά πρισματικά, όπως δείχνεται από τους προσδιορισμούς των τίτλων ( αρνητικούς π.χ.,”απειλή”, “αναίρεση”, “αυταπάτη”,”φόβος”, “καταφυγή”), αλλά και με τους θετικούς προσδιορισμούς τους (π.χ., “θεσπέσια αυταπάτη”, “άτρωτος φόβος”, “μακάρια καταφυγή”, ή πιο απόλυτα: “λύση φωτός”, “΄Αλεκτο ποίημα” κλπ., κτλ.).

Ένας κόσμος αισθητικός, που προκαλεί σε δημιουργική ανάγνωση, με μια κριτική δυναμική που δεν μειώνει την ευαισθησία και με μια ευαισθησία που πλουτίζει την κρίση μας.

Μια συλλογή από τις πλέον αξιόλογες των ημερών μας.

The post Σχεδίες – Γιάννης Δάλλας first appeared on Γιώργος Δουατζής.

Να βγω από μένα, Γιάννης Δάλλας – Κώστας Μαρδάς

douatzis — Tue, 27 Oct 2020 14:55:25 +0000

Η εργοβιογραφία του ποιητή και μελετητή Γιάννη Δάλλα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Καπόν δια χειρός Γιώργου Δουατζή με τίτλο «Γιάννης Δάλλας, να βγω από μένα…». Μέσα σε 143 σελίδες ο συγγραφέας φωτίζει την πορεία του στοχαστή καθώς, όπως τονίζει, το έργο του μας ανασύρει , ως γνήσια ποίηση, από τον θολό βυθό της πνευματικής, πολιτικής και κοινωνικής ένδειας της εποχής μας.

Πρόκειται για υλικό πολύωρων συζητήσεων, μελέτης και αναζήτησης στοιχείων για μια προσωπικότητα φορτωμένη από την Ηπειρώτικη εκφραστική δωρικότητα αλλά και στοχαστικό πλούτο, ζωντανό αποτύπωμα της ελληνικής ιστορίας κατά τον τελευταίο αιώνα. Είναι ένας άνθρωπος του λόγου ο οποίος έζησε υπολείμματα της τουρκοκρατίας, τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, την κατοχή, τον εμφύλιο, την μεταπολεμική Ελλάδα, μαζί με τα λογοτεχνικά ρεύματα και τις κοινωνικές ανακατατάξεις της εποχής.

Είχε τη σοφία- σημειώνει ο συγγραφέας- να φτιάξει ένα κράμα με την αρχαϊκή ποίηση, τη λαϊκή παράδοση, τον μοντερνισμό της μεταπολεμικής Ευρώπης και τις ανάγκες του σήμερα.

Στο πρώτο κεφάλαιο παρατίθεται μια μεγάλη συνέντευξη με τίτλο «Εκ βαθέων». Σταχυολογώντας τις απαντήσεις μένουμε στις επιγραμματικές απαντήσεις:

«Δεν θέλω να αποδείξω στον κόσμο. Θέλω να υποδείξω στον κόσμο πως υπάρχει σωτηρία και να δείξω πως ο κόσμος είναι αείζωος».

«Ο ποιητής θα έπρεπε να είναι ανθρωπιστής. Αλλά είχαμε ποιητές περιθωριακούς, συμπλεγματικούς και αλήτες».

«Σε εποχή κρίσης η ποίηση είναι το τελευταίο αντιστύλι στην καταστροφή. Είναι η μόνη ανιδιοτελής αντίδραση».

«Η ποίηση είναι το πιο δύσκολο είδος γραφής. Νιώθω το πεζογράφημα ως βάδισμα με συνοχή, ενώ την ποίηση ως χορό με ελλειπτικότητα».

«Δεν έχουν όλα ειπωθεί. Ειδικά στη λογοτεχνία ξεχωρίζουν ο προσωπικός τρόπος, η ειδική οπτική γωνία και ο ιδιαίτερος τόνος της φωνής του ποιητή».

«Η γραφή είναι μαρτυρία και μαρτύριο μαζί».

Στο δεύτερο κεφάλαιο με τίτλο «Η πορεία στις εποχές» ο Γιάννης Δάλλας αφηγείται τους βασικούς σταθμούς του, τη ζωή στη Φιλιπιάδα, όπου γεννήθηκε το 1924, τα παιδικά του χρόνια, τα σπίτια που μεγάλωσε, τον συμμαθητή του τουρκαλβανό Φουάτ Μπέη, την πρώτη επαφή με τα βιβλία του παππού του, το γυμνάσιο στην Άρτα, τα πρώτα ποιήματά του επηρεασμένα από τους μεσοπολεμικούς λυρικούς , την υποχρεωτική ένταξη στην Εθνική Οργάνωση Νέων του Μεταξά. Και μετά, την έλευση στην Αθήνα, τα στέκια των ομότεχνων, τη σύλληψη λόγω των λόγω των αριστερών φρονημάτων, το πτυχίο της Φιλοσοφικής για να ακολουθήσει η πολύπλευρη εκπαιδευτική, συγγραφική, πολιτιστική και πολιτική δράση στα Γιάννενα ως που αναδείχθηκε καθηγητής της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας , την επιστροφή στην Αθήνα της συγγραφής , των συνεδρίων και ομιλιών .

Καταλήγοντας σημειώνει την επιθυμία του για το επιτύμβιο ποίημα:

«Ειμ΄ένας πίδακας νερού που έγινε στήλη/ και τ΄όνομά μου να το γράφει ο άνεμος/ ν΄ακούγεται η βουή του στο διάστημα/ ανάμεσα από τις κεραίες των μεγαλουπόλεων/ ν΄αναγνωρίζεται από τους κωφάλαλους του μέλλοντος/ Μάνα από τ΄άφεγγα της γης είδες τι γέννησες/ μια προτομή βροχής κι ανέμου γέννησες».

Το βιβλίο κλείνει με ένα επίμετρο του ποιητή Γιώργου Μπλάνα για το ποιητικό, μεταφραστικό και κριτικό του έργο: «Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε την τόλμη να μεταφέρει εκφραστικά εργαλεία από τη μια πνευματική πρακτική στην άλλη. Το έργο του είναι ακάματη σκαπάνη. Σκάβοντας έρχεται το μέλλον».

Στο βιβλίο υπάρχει αναλυτικά η εργογραφία. Μετρήσαμε 16 ποιητικές συλλογές,2 πεζά, 2 αφηγήματα, 35 δοκίμια- μελέτες και 11 μεταφράσεις.

Είναι το 18ο βιβλίο του δημοσιογράφου- ποιητή Γιώργου Δουατζή ο οποίος ομολογεί το θαυμασμό του για τον άνθρωπο και «για την περιπλάνησή του στην ολόφωτη αλήθεια του».

The post Να βγω από μένα, Γιάννης Δάλλας – Κώστας Μαρδάς first appeared on Γιώργος Δουατζής.

Να βγω από μένα, Γιάννης Δάλλας – Σταύρος Σταμπόγλης

douatzis — Tue, 27 Oct 2020 14:48:34 +0000

Ξεκινώ απ΄ τον τίτλο του δοκιμίου, «Γιάννης Δάλλας – Να βγω από μένα…», του Γιώργου Δουατζή, που έβγαλαν στο φως οι εκδόσεις ΚΑΠΟΝ. Έχει ιδιαίτερη σημασία ο τίτλος. Δεν είναι τυχαίος. Ανταποκρίνεται ακριβώς στο περιεχόμενο.

Ξεκινώ ανάποδα. Απ΄ το τέλος. Καλό εγχείρημα με πολλαπλές αναγνώσεις. Εξαιρετικό βιβλίο στο είδος του. Θα ήθελα αυτό το ανάποδο να μην εκληφθεί μόνο σαν ένδειξη απειρίας. Αλλά σαν κόλπο για να μπορέσω «να βγάλω από μένα…» εύκολα αυτό που κέρδισα διαβάζοντας.

Πρόκειται για ένα δοκίμιο που μένει στην ουσία του τίτλου μέχρι τέλους. Που κρατά το ενιαίο της εικόνας παρά το χάος του υλικού. Υλικό που επεξεργάζεται και παρουσιάζει ο Γιώργος Δουατζής με γνώση και ευαισθησία. Στο τέλος αντιλαμβάνεσαι πως ο συγγραφέας χρησιμοποιεί μια εξαιρετικά απλή τεχνική, (αποτέλεσμα σοφίας ή εμπειρίας αν θέλετε), όπου ιδιαίτερο ρόλο παίζουν η κατάταξη, η οργάνωση και ο σαφής διαχωρισμός των κεφαλαίων. Και η γλώσσα. Βεβαίως κι΄ αυτή. Ιδιαίτερα αυτή. Γλώσσα που κυλάει. Γλώσσα απλή και καθημερινή.

Ορίστε μια θαυμάσια συνταγή όταν θέλεις να μιλήσεις για το αλάτι που συσσωρεύεται σε τούτα τα νερά από το 1929 έως σήμερα με σκοπό, μεταξύ άλλων, να σε καταλάβουν εύκολα όλοι. Ξεκινώντας το διάβασμα νιώθεις ν΄αργοπλέεις σε μια θάλασσα ήρεμη πια, που όμως διηγείται για ζωή και δημιουργία στις πιο αντιφατικές, τραγικές αλλά και δημιουργικές συνθήκες της σύγχρονης ιστορίας της Ελλάδας.

Θαυμάσιο όχημα τούτο το δοκίμιο για να κατανοήσουμε την πορεία ενός ανθρώπου σε σχέση με τον τόπο και το χρόνο και σε απόλυτα αντίξοες συνθήκες. Ένα κείμενο όπου μπορείς κανείς να νοιώσει το πως η οδύνη γλυκαίνει με την αποδοχή. Εντάξει, και με τη μέρα, και με τον καθημερινό ηρωισμό.

Έτσι ανακαλύπτεις την προσωπική ζωή, το έργο, τους γείτονες, τους δάσκαλους, τους συνδημιουργούς και τις εποχές που άγγιξαν τον Γιάννη Δάλλα. Σε τελευταία ανάλυση τον Άνθρωπο Γιάννη Δάλλα με την σφαιρική έννοια της λέξης.

Όλα τα στοιχεία που ορίζουν την επιβίωση, (προσωπική ζωή, έργο, απώλειες), συνυπάρχουν μοιρασμένα σε πέντε κεφάλαια. Όπου ο Γιώργος Δουατζής παρατηρεί, ακούει, εκμαιεύει, συγκεντρώνει, καταχωρεί και τέλος συντονίζει από διακριτική απόσταση, αν και ακριβώς δίπλα, την «απολογία» του Ποιητή και Δάσκαλου Γιάννη Δάλλα. Μια απολογία που ψηλαφίζεις το τραγικό από καρφί σε καρφί.

Στα παλιά χρόνια, στα παλιά σπίτια, όταν κυριαρχούσε το χέρι του μάστορα, για να σουβαντιστούν τα τεράστια ξύλινα δοκάρια από ατόφιες καστανιές και δρυς που στήριζαν τη στέγη κι΄ έδεναν τα πέτρινα σπιτικά, τα έντυναν με χιλιάδες καρφιά. Τα κεφάλια των καρφιών, αφήνονταν έξω απ΄ το κορμί του ξύλου για να συγκρατήσουν το σουβά. Η μια πληγή πλάι στην άλλη όριζαν την ισχύ της εικόνας πολύ πριν κωδικοποιηθεί η έννοια του «οπλίζω» στη δόμηση.

Κάθε πίκρα κάθε χαρά κρυμμένα όλα πίσω απ΄ το δυνατό επίχρισμα. Έτσι κατά τη γνώμη μου προστάτεψε και η ζωή τον Γιάννη Δάλλα. Πίσω απ΄ τα όμορφα παραπετάσματα των επιτυχιών και των τίτλων, γυμνά κατάρτια και καρφιά κρατούν το σώμα όρθιο με ουσίες τραυμάτων. Αυτό κατά βάθος ήθελε να πει με το δοκίμιο του για τον ποιητή Γιάννη Δάλλα ο Γιώργος Δουατζής.

Αλλά πέρα από οτιδήποτε άλλο ο συγγραφέας, πιστός στη βασική αρχή που διέπει κάθε δουλειά του, θέλει να φωνάξει, να στηρίξει, ν΄ αποδείξει πως ο Ποιητής και Δάσκαλος Γιάννης Δάλλας είναι πάνω απ΄ όλα Άνθρωπος και Πολίτης. Ίσως μάλιστα κυρίως Πολίτης. Και το πετυχαίνει βεβαίως. Και τούτη η διευκρίνιση δεν γίνεται μόνο για περιγράψει κάποιο μύθο αλλά για να ορθωθεί μπροστά μας ένα ζήτημα ήθους απολύτως αναγκαίο σήμερα. Ο καθένας μας θα έπρεπε να είναι πρώτα Πολίτης και ύστερα οτιδήποτε άλλο. Όπου συμμετέχω με όλες μου δυνάμεις σημαίνει ορίζω κυρίως εμένα τον ίδιο. Παλεύοντας για την μοίρα του άλλου καθορίζω σε μεγάλο βαθμό και τη δική μου.

Θα ήθελα να σημειώσω πως ετούτο το δοκίμιο, παρά την απλότητα και τη δημοσιογραφική δομή που προφασίζεται, δεν έχει τίποτε να ζηλέψει από μια επιστημονική διατριβή.

Εν κατακλείδι, καλό βιβλίο είναι αυτό που σε κάνει να νοιώθεις πως πορεύεσαι σε περιβάλλον τέλειας αντίστιξης. Τέτοιο είναι και το δοκίμιο του Γιώργου Δουατζή για τον Ποιητή και Δάσκαλο Γιάννη Δάλλα.

The post Να βγω από μένα, Γιάννης Δάλλας – Σταύρος Σταμπόγλης first appeared on Γιώργος Δουατζής.

Να βγω από μένα, Γιάννης Δάλλας – Είπαν Έγραψαν

douatzis — Tue, 14 Jan 2014 17:48:56 +0000

Ραδιοτηλεόραση 8.4.2013

The post Να βγω από μένα, Γιάννης Δάλλας – Είπαν Έγραψαν first appeared on Γιώργος Δουατζής.

Βίντεο

douatzis — Mon, 18 Nov 2013 00:28:17 +0000

Αφιέρωμα στον Γιώργο Δουατζή. Παγκόσμια ημέρα ποίησης 21 Μαρτίου 2017. Δεκαεπτά βίντεο της εκδήλωσης.

“Διάλογος” – Ο Γιώργος Ψυχογιός αυτοσχεδιάζει στην ποίηση του Γιώργου Δουατζή. Απαγγέλλει ο ηθοποιός Βαγγέλης Λιοδάκης. Οργάνωση: Οι φίλοι των γραμμάτων και των τεχνών και το Βενιζέλειο Ωδείο Χανίων

Ποίημα του Γ. Δουατζή για τον Μ. Θεοδωράκη. Μοντάζ και δημοσίευση του video: Ναπολέων Ροντογιάννης υπεύθυνος για το site: ‪http://www.giannena-e.gr

Από τα “Φωτοποιήματα” του Γ. Δουατζή. Μοντάζ, δημοσίευση βίντεο: Αερικό του Νότου

Είμαστε εδώ Γιώργος Δουατζής Στην Πόλη αυτή

” Ο Γ. Δουατζής για το βιβλίο “Να βγω από μένα. Γιάννης Δάλλας

Κ. Γεωργουσόπουλος για το βιβλίο “Να βγω από μένα. Γιάννης Δάλλας”, 29.5.2013

Η Δανάη Τζήμα απαγγέλει από την “Πατρίδα των καιρών” του Γ. Δουατζή, Ίδρυμα Κακογιάννη, 3.4.2012

Έκθεση Ζωγραφικής 24 ζωγράφων και 40 σπουδαστών της ΑΣΚΤ με αφορμή το βιβλίο – ποίημα “Πατρίδα των καιρών”  του Γιώργου Δουατζή στο Ίδρυμα “Μιχάλης Κακογιάννης”, 3. 4. 2012

Ντοκιμαντέρ για τον Τάσο Λειβαδίτη. Σειρά της ΕΡΤ “Οι ποιητές μας”. Σκηνοθεσία: Λίλα Κουρκουλάκου, δημοσιογραφικά, επιμέλεια: Γ. Δουατζής Μέρος 1ο

Ντοκιμαντέρ για τον Τάσο Λειβαδίτη. Σειρά της ΕΡΤ “Οι ποιητές μας”. Σκηνοθεσία: Λίλα Κουρκουλάκου, δημοσιογραφικά, επιμέλεια: Γ. Δουατζής Μέρος 2ο

“Μη φεύγετε κύριε Ευχέτη” Μοντάζ, βιντεο: CHRISTINAGV

“Πατρίδα των καιρών” – Εικόνες Αργεντινής. Μετάφραση μοντάζ: Χριστίνα Τσαρδίκος

“Τα Μικρά”. Επιλογές, βίντεο, μοντάζ: Αερικό του Νότου

“Τα Μικρά Β’”. Επιλογές, βίντεο, μοντάζ: Αερικό του Νότου

“Μη φεύγετε κύριε Ευχέτη”. Επιλογές, βίντεο, μοντάζ: Αερικό του Νότου

Εκπομπή της ΝΕΤ με την Μ. Σαράφογλου για την έκθεση ζωγραφικής “Πατρίδα των καιρών”

Φωτοποιήματα, Ποίηση, απαγγελία: Γ. Δουατζής, σκηνοθεσία: Π. Αγγελόπουλος

Προς δέκα επιστολή. Απαγγελία, σκηνοθεσία: Δαβίδ Ναχμίας

Το μονόπρακτο του Γιώργου Δουατζή “Το κουμπί” (8 Νοεμβρίου2011) Ιωνικό Κέντρο., Ηθοποιοί: Αριστοτέλης Αποσκίτης, Ανδρέας Μαριανός και Ράνια Πρέβεζα. Σκηνοθετική επιμέλεια: Νάντια Μουρούζη. Μουσική επιμέλεια: Έμυ Πανάγου. Εικαστικά: Μιχάλης Αμάραντος

Ποιήματα

The post Βίντεο first appeared on Γιώργος Δουατζής.

Να βγω από μένα, Γιάννης Δάλλας – 2013

douatzis — Sun, 17 Nov 2013 21:55:54 +0000

Δύο λόγια για το βιβλίο

Δείγμα Γραφής

Είπαν Έγραψαν

The post Να βγω από μένα, Γιάννης Δάλλας – 2013 first appeared on Γιώργος Δουατζής.

Να βγω από μένα, Γιάννης Δάλλας – Δείγμα Γραφής

douatzis — Sun, 17 Nov 2013 21:54:42 +0000

“Ό,τι με περιβάλλει – το βιώνω στο πετσί μου πια – δεν είναι ο χώρος, είν’ ο χρόνος. Σαν ένα δάσος από γεγονότα που χτυπιέμαι να τα διαπεράσω και να βγω στα ξέφωτα της ιστορίας. Ο χρόνος ο ιστορικός κι ο πιο προσωπικός. Η μιά στιγμή δίπλα στην άλλη γύρω μου στενεύοντας σαν κρίκοι ενός κατάσαρκου κλοιού. Ο χρόνος, που έγινε η δορά μου και το δέρμα μου.
Η τελευταία δυσκολία μου, να σπάσω τα λουριά. Να βγω από μένα…”

(Χρονοδείκτες, σελ. 101, 2004, εκδ. Γαβριηλίδης )

Μαρτυρία και μαρτύριο της γραφής

Σημαντικοί σταθμοί ζωής;
Οι στιγμές που κρίνεται ο βιολογικός διάλογός μου με το περιβάλλον, ο ιστορικός με τα γεγονότα και το χρόνο και ο πνευματικός με την τέχνη. Χωριστά, αλλά και στην διαπλοκή τους, ιδιαίτερα της τέχνης με τους δύο προηγούμενους σταθμούς.

Σε ποιόν ανήκετε;
Η θέση μου, ήταν η σχέση με το περιβάλλον και την κοινωνία. Τα τελευταία χρόνια, στην ποίησή μου υπάρχει ένας διάλογος με το σύμπαν. Μια υπέρβαση, η οποία με απασχολεί πολύ. Τώρα, αισθάνομαι τον εαυτό μου να παίρνει σταδιακά τη νέα θέση του, ως μέρος του σύμπαντος, με το οποίο ο διάλογος γίνεται ολοένα και μεγαλύτερος, φτάνοντας σε σημεία που μόνον ένας ποιητής μπορεί να φτάσει. Ίσως είναι η τρέλα του ποιητή.Δεν εννοώ σύνδεση με έναν σχεδιαστή του σύμπαντος. Αναρωτιέμαι πώς έγινε η μετάλλαξη, πώς από την ανόργανη ύλη περάσαμε στην οργανική. Πώς δουλεύτηκε και δουλεύεται μέσα στο σύμπαν αυτή η μετάλλαξη. Αυτό απασχόλησε και άλλους ποιητές. Ίσως υπάρχουν και σε άλλους πλανήτες όντα, όχι απλώς έμβια, αλλά ανθρώπινα σαν εμάς, που μπορούν να παρατηρούν το σύμπαν, να ψάχνουν και ταυτόχρονα να αυτοπαρατηρούνται.

Γιατί γράφετε;
Για να εκφραστώ. Και για να εκφράσω με τη δύναμη του λόγου την πίστη μου. Την πίστη στη ζωή, την προσήλωση σε έναν αείζωο κόσμο.

Είστε αισιόδοξος;
Βέβαια. Από τη φύση μου είμαι αισιόδοξος. Ζω προβλήματα υπαρξιακά και υποστασιακά, αλλά παράλληλα θέλω να στηρίζω την ελπίδα.

Γιατί μοιράζεστε το έργο σας;
Γιατί η ποίηση, είναι κοινωνική λειτουργία και υπηρετεί γενικότερους στόχους. Άλλωστε, ο ποιητής ήταν πάντα ο τρελός του χωριού, λέγοντας αλήθειες που δεν τολμούσαν οι άλλοι.

Όταν γράφετε, επικοινωνείτε…
Καταρχήν με τον εαυτό μου. Η συγγραφή είναι μια μοναχική πράξη. Αλλά έχω υπόψη μου και τον ιδανικό αναγνώστη, που είναι κριτής αυστηρός, που ξέρει τί διαβάζει. Αυτό, με το χρόνο, όταν έχεις μπει στο μεγάλο κανάλι της δημιουργίας, το συνειδητοποιείς, το κατακτάς και είναι σαν να υπάρχει μέσα σου ο ιδανικός αναγνώστης. Μετά, όταν έρχεται η ώρα να το παρουσιάσεις δημόσια, πρέπει να έχεις την τόλμη να εκτεθείς μπροστά στο κοινό.

Να εκτεθείτε εσείς ή το έργο σας;
Βέβαια το έργο πρέπει να μιλήσει, αλλά κρίνεσαι κι εσύ ως δημιουργός. Κρίνεται η αξία σου ως δημιουργού, αλλά και η αντοχή και η τόλμη σου να απογυμνωθείς ενώπιον του κοινού που σε προσλαμβάνει. Θέλει και αποφασιστικότητα. Να πεις εγώ θα τα βρω με τον εαυτό μου και θα δω πώς επικοινωνώ με τους αναγνώστες, πώς εισπράττεται το έργο μου.

Οι δημιουργοί διαφέρουν από τους άλλους ανθρώπους;
Υπάρχει περισσότερο αυτό το “ίδιον”, η ιδιοφυΐα που ξεχωρίζει τους δημιουργούς. Υπάρχει επίσης η ευθύνη μετάδοσης του χαρισματικού έργου τους στους άλλους ανθρώπους. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ποιητής είναι ανώτερός τους. Σκοπός του είναι όχι να προβάλλει την ιδιαιτερότητά του, αλλά να ανεβάζει τους άλλους στην ανώτερη σφαίρα της ευαισθησίας και των αξιών που εκφράζει το έργο του.

Τι θέλετε να αποδείξετε στον κόσμο;
Όχι να αποδείξω, αλλά να υποδείξω πως υπάρχει λύση για τη σωτηρία κι ακόμα πιο πολύ να δείξω, όπως προείπα, πως ο κόσμος είναι αείζωος.

……………………………

Η Απελευθέρωση ήταν ένα μεγάλο γεγονός. Η αναίμακτη απελευθέρωση με την αποχώρηση των Γερμανών προκάλεσε λαϊκούς πανηγυρισμούς στην Αθήνα, με επίκεντρο την πλατεία Συντάγματος, όπου και έγινε μεγάλη συγκέντρωση, στην οποία βρισκόμουν. Θυμάμαι την ομιλία του Γεωργίου Παπανδρέου που έλεγε: “Πιστεύομεν εις την Μεγάλην Ελλάδα, αλλά πιστεύομεν και εις την Λαοκρατίαν”. Από τότε του έμεινε η προσωνυμία «παπατζής», από το κλασσικό παιχνίδι των παπατζήδων που εξαπατούσαν τους συμπαίκτες τους. Και όμως, υπήρξε καλός υπουργός Παιδείας επί Βενιζέλου και μετά έμεινε στην ιστορία ως «Γέρος της Δημοκρατίας».

“Ο ημεροδείκτης δείχνει Δεκέμβρης
το ρολόι σταμάτησε στο ’44”

(Χρονοδείκτες, σελ. 15, εκδ. Γαβριηλίδης, 2004)

Στις 2 Δεκεμβρίου, η Κυβέρνηση αποφάσισε τη διάλυση των ανταρτικών οργανώσεων και οι αριστεροί υπουργοί παραιτήθηκαν. Η έναρξη των Δεκεμβριανών έγινε την επομένη, στις 3 Δεκεμβρίου, με τους πυροβολισμούς των Κυβερνητικών και Αγγλικών στρατιωτικών δυνάμεων κατά των διαδηλωτών, στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη στο Σύνταγμα. Ήταν μια διαδήλωση που οργανώθηκε από το ΕΑΜ, ως αντίδραση για τον αφοπλισμό των ανταρτικών δυνάμεων. Υπήρξαν νεκροί και δεκάδες τραυματίες από τους διαδηλωτές.

Η έναρξη του εμφυλίου πολέμου ουσιαστικά ήταν τα Δεκεμβριανά, όπου επί τριάντα τρεις ημέρες η Αθήνα ήταν πεδίο μαχών μεταξύ αριστερών ανταρτών και κυβερνητικών δυνάμεων. Πυροβολούσαν και από τον Λυκαβηττό και ήταν πολύ επικίνδυνα τα περάσματα προς το τέρμα Ιπποκράτους. Υπήρχαν διαχωριστικές γραμμές. Η γραμμή της Δεξιάς είχε περιοριστεί στο Κολωνάκι, το λεγόμενο και Σκομπία από το όνομα του Άγγλου στρατιωτικού διοικητή Σκόμπυ. Χαρακτηριστικό είναι ότι εκεί αγόραζαν ένα γκαζοτενεκέ νερό με δυο χρυσές λίρες, όπως γράφω στους Χρονοδείκτες.

Τότε, η οδός Ιπποκράτους ήταν για μένα η βασική πρόσβαση προς το κέντρο, από την οδό Μπουκουβάλα όπου έμενα. Πίσω μας ήταν οι φυλακές Αβέρωφ στην Αλεξάνδρας, σημείο όπου άρχισαν οι πρώτες βολές. Κάποιοι είχαν ξεστρατίσει ένα τραμ και το είχαν ξαπλώσει στο πλάι ως οδόφραγμα στην Ιπποκράτους. Θυμάμαι είχανε πολυβολείο ως και πάνω στην Ακρόπολη. Πυροβολούσαν στα τυφλά. Περπατούσες κι έβλεπες νεκρούς στο δρόμο. Έριχναν όπου έβλεπαν κίνηση και φυσικά συχνά, τα θύματα δεν είχαν σχέση με πολιτική δράση.

Είμαστε μαζί με μια συμφοιτήτρια. Ήταν ο πρώτος μου Αθηναϊκός έρωτας. Αυτή προηγήθηκε να περάσει πρώτη την οδό Βουλγαροκτόνου. Μπροστά στα μάτια μου, την θέρισαν οι σφαίρες. Αυτό με σφράγισε δυνατά. Έκανα χρόνια να ξεχάσω αυτές τις σκηνές. Έγραψα:
Στις ίδιες αφύλακτες διαβάσεις, Ισαύρων, Τσιμισκή και Βουλγαροκτόνου. Από την κορυφή του Λυκαβηττού αραιωμένες ριπές πολυβόλου. Έλυσε τα δάχτυλα και τρέχοντας πρώτη θερίστηκε στη μέση της λεωφόρου. Κι αυτός όρθιος να ουρλιάζει, δίπλα σε δυο τραμ από χτες πλαγιασμένα στο ύψος Ιπποκράτους – Καλλιδρομίου. Γύρω του οι σφαίρες βροχή, αλλά καμιά δεν γάζωνε τη φωνή του. Με το μπουφάν της στα χέρια του, ώσπου τον περιμάζεψε η τελευταία περίπολος

(…)

Ήμουν και δεν ήμουν εκεί
σ’ αυτά και τα πέρα βουνά
η καρδιά μου μια σύνθλιψη
σαν το Ζαγόρι μετέωρη
που το ‘καψε η Κατοχή
κι άλλοτε πάλι σε γάζωνε
μια ριπή του Λυκαβηττού
φωνή μου της μαύρης ασφάλτου.

(Χρονοδείκτες, σελ. 11-12, εκδ. Γαβριηλίδης, 2004)

The post Να βγω από μένα, Γιάννης Δάλλας – Δείγμα Γραφής first appeared on Γιώργος Δουατζής.

Να βγω από μένα, Γιάννης Δάλλας – Δύο Λόγια για το Βιβλίο

douatzis — Sun, 17 Nov 2013 21:52:38 +0000

Με τον Γιάννη Δάλλα, πέρασα καλά και χάρηκα με το βιβλίο αυτό για πολλούς λόγους: Κατάφερα να τον τιμήσω εν ζωή. Πήρα μαθήματα σωρευμένης εμπειρίας και επαγωγικής σκέψης. Διεύρυνα το γνωστικό μου πεδίο. Χάρηκα το εξαίσιο παιχνίδι με τον λόγο, είτε συζητώντας με τον Γιάννη Δάλλα, είτε επεξεργαζόμενος το τεράστιο υλικό που προέκυψε από τις συναντήσεις μας.

The post Να βγω από μένα, Γιάννης Δάλλας – Δύο Λόγια για το Βιβλίο first appeared on Γιώργος Δουατζής.

Σχεδίες – Είπαν Έγραψαν – Γιάννης Δάλλας

douatzis — Sun, 17 Nov 2013 20:53:18 +0000

Ο Γιάννης Δάλλας για τις “Σχεδίες”

Οι “Σχεδίες” του Γιώργου Δουατζή είναι μια συλλογή πλούσια και χαρισματική. Ο Γιώργος Δουατζής είναι συγγραφέας πολύπλευρος: ποιητής, πεζογράφος, κριτικός, δημόσιος εισηγητής και διοργανωτής πνευματικών εκδηλώσεων. Ιδιότητες και χαρακτηριστικά, που δίνουν το στίγμα τους σε πολλά βιβλία του, έμμεσα και ποιητικά άμεσα στη συλλογή: “Σχεδίες”.

Χαρακτηριστικός είναι ο τίτλος του, που υπόσχεται στον αναγνώστη με την ταπεινή “σχεδία” του αληθινού ποιήματος (και όχι κανενός κραυγαλέου “υπερωκεάνιου”) την πλοήγησή του προς τη συνάντηση του άλλου, τη συνείδηση του εαυτού του, τη γνώση και την επίγνωση του κόσμου. Με μια δομή που ξεκινά με την πρόρρηση:

“Να στρώσουμε τα ποιήματά μας

πορφυρό χαλί

στις λεωφόρους του μέλλοντος

να διαβούν οι νέοι

με τη ματιά υψωμένη

με την ελπίδα να μεταλάβουν

τουλάχιστον αυτοί

την ύστατη δικαίωση”

και τελειώνει ερωτικά με την ανάπτυξη ενός σπονδυλωτού ποιήματος για την “αγαπημένη”.

Αλλά, σημασία έχει, ενδιάμεσα, όλος ο ενδόκοσμος των ποιημάτων της συλλογής που μαρτυρεί τη δράση, την αντίδραση, τη συμπεριφορά του ποιητή ως “εγώ” και ως “όντος”, στην προσωπική, την κοινωνική, την πνευματική του ζωή: την οργανική και την αξιακή του ζωή. Χωρίς επιλογές του συν και του πλην, αλλά πρισματικά, όπως δείχνεται από τους προσδιορισμούς των τίτλων ( αρνητικούς π.χ., “απειλή”, “αναίρεση”, “αυταπάτη”, “φόβος”, “καταφυγή”) αλλά και με τους θετικούς προσδιορισμούς τους (π.χ., “θεσπέσια αυταπάτη”, “άτρωτος φόβος”, “μακάρια καταφυγή”, ή πιο απόλυτα: “λύση φωτός”, “΄Αλεκτο ποίημα” κλπ).

Μια συλλογή από τις πλέον αξιόλογες των ημερών μας.

Γιάννης Δάλλας, Αθήνα 8 Φεβρουαρίου 2014.

The post Σχεδίες – Είπαν Έγραψαν – Γιάννης Δάλλας first appeared on Γιώργος Δουατζής.