27 Oct 2020

Να βγω από μένα, Γιάννης Δάλλας – Σταύρος Σταμπόγλης

0 Comment

Ξεκινώ απ΄ τον τίτλο του δοκιμίου, «Γιάννης Δάλλας – Να βγω από μένα…», του  Γιώργου Δουατζή, που έβγαλαν στο φως οι εκδόσεις ΚΑΠΟΝ. Έχει ιδιαίτερη σημασία ο τίτλος. Δεν είναι τυχαίος.  Ανταποκρίνεται ακριβώς στο περιεχόμενο.

Ξεκινώ ανάποδα. Απ΄ το τέλος. Καλό εγχείρημα με πολλαπλές αναγνώσεις. Εξαιρετικό βιβλίο στο είδος του. Θα ήθελα αυτό το ανάποδο να μην εκληφθεί μόνο σαν ένδειξη   απειρίας.  Αλλά σαν κόλπο για να μπορέσω «να βγάλω από μένα…» εύκολα αυτό που κέρδισα διαβάζοντας.

Πρόκειται για ένα δοκίμιο που μένει στην ουσία του τίτλου μέχρι τέλους. Που  κρατά το ενιαίο της εικόνας παρά το χάος του υλικού. Υλικό που επεξεργάζεται και παρουσιάζει ο Γιώργος Δουατζής  με γνώση και ευαισθησία. Στο τέλος αντιλαμβάνεσαι πως ο συγγραφέας χρησιμοποιεί μια  εξαιρετικά απλή  τεχνική, (αποτέλεσμα σοφίας ή εμπειρίας αν θέλετε),  όπου ιδιαίτερο ρόλο παίζουν η κατάταξη, η οργάνωση και ο σαφής διαχωρισμός των κεφαλαίων. Και η γλώσσα. Βεβαίως κι΄ αυτή. Ιδιαίτερα αυτή. Γλώσσα που κυλάει. Γλώσσα απλή και καθημερινή.

Ορίστε μια  θαυμάσια συνταγή όταν θέλεις να μιλήσεις για το αλάτι που συσσωρεύεται  σε τούτα τα νερά από το 1929 έως σήμερα με σκοπό, μεταξύ άλλων, να σε καταλάβουν εύκολα όλοι. Ξεκινώντας το διάβασμα νιώθεις ν΄αργοπλέεις σε μια θάλασσα ήρεμη πια, που όμως διηγείται    για ζωή και  δημιουργία στις πιο αντιφατικές, τραγικές αλλά και δημιουργικές συνθήκες της σύγχρονης ιστορίας της Ελλάδας.

Θαυμάσιο όχημα τούτο το δοκίμιο για να κατανοήσουμε  την  πορεία ενός ανθρώπου σε σχέση με τον τόπο και το χρόνο και  σε απόλυτα αντίξοες συνθήκες. Ένα κείμενο όπου μπορείς κανείς να νοιώσει το πως η οδύνη γλυκαίνει με την αποδοχή. Εντάξει, και με τη μέρα, και με τον καθημερινό ηρωισμό.

Έτσι ανακαλύπτεις  την προσωπική ζωή, το έργο, τους γείτονες, τους δάσκαλους, τους συνδημιουργούς και τις εποχές που άγγιξαν τον Γιάννη Δάλλα. Σε τελευταία ανάλυση τον  Άνθρωπο Γιάννη Δάλλα με την σφαιρική έννοια της λέξης.

Όλα τα στοιχεία που ορίζουν την επιβίωση,  (προσωπική ζωή, έργο, απώλειες),  συνυπάρχουν  μοιρασμένα σε  πέντε  κεφάλαια.  Όπου ο Γιώργος Δουατζής παρατηρεί, ακούει, εκμαιεύει, συγκεντρώνει, καταχωρεί  και τέλος συντονίζει από διακριτική απόσταση, αν και ακριβώς δίπλα, την «απολογία» του Ποιητή και Δάσκαλου Γιάννη Δάλλα. Μια απολογία που ψηλαφίζεις το τραγικό από καρφί σε καρφί.

Στα παλιά χρόνια, στα παλιά σπίτια, όταν κυριαρχούσε το χέρι του μάστορα, για να σουβαντιστούν τα τεράστια ξύλινα δοκάρια από ατόφιες καστανιές και δρυς που στήριζαν τη στέγη κι΄ έδεναν τα πέτρινα σπιτικά, τα έντυναν με χιλιάδες καρφιά. Τα κεφάλια των καρφιών, αφήνονταν έξω απ΄ το κορμί του ξύλου για να συγκρατήσουν το σουβά. Η μια πληγή πλάι στην άλλη όριζαν την ισχύ της εικόνας πολύ πριν κωδικοποιηθεί η έννοια του  «οπλίζω» στη δόμηση.

Κάθε πίκρα κάθε χαρά κρυμμένα όλα πίσω απ΄ το δυνατό επίχρισμα.  Έτσι κατά τη γνώμη μου προστάτεψε και η ζωή τον Γιάννη Δάλλα. Πίσω απ΄  τα όμορφα  παραπετάσματα των επιτυχιών και των τίτλων, γυμνά  κατάρτια και  καρφιά κρατούν το σώμα όρθιο με ουσίες τραυμάτων.  Αυτό κατά βάθος  ήθελε να πει με το δοκίμιο του για τον ποιητή Γιάννη Δάλλα ο Γιώργος Δουατζής.

Αλλά πέρα από οτιδήποτε άλλο ο συγγραφέας, πιστός στη βασική αρχή που διέπει κάθε δουλειά του, θέλει να φωνάξει, να στηρίξει, ν΄ αποδείξει  πως ο Ποιητής και Δάσκαλος Γιάννης Δάλλας είναι πάνω απ΄ όλα Άνθρωπος και Πολίτης. Ίσως μάλιστα κυρίως Πολίτης. Και το πετυχαίνει βεβαίως. Και τούτη η διευκρίνιση δεν γίνεται μόνο για περιγράψει κάποιο μύθο αλλά για να ορθωθεί μπροστά μας ένα ζήτημα ήθους απολύτως αναγκαίο σήμερα. Ο καθένας μας θα έπρεπε να είναι πρώτα Πολίτης και ύστερα οτιδήποτε άλλο. Όπου συμμετέχω με όλες μου δυνάμεις σημαίνει ορίζω κυρίως εμένα τον ίδιο. Παλεύοντας για την μοίρα του άλλου καθορίζω σε μεγάλο βαθμό και τη δική μου.

Θα ήθελα να σημειώσω πως ετούτο το δοκίμιο, παρά την απλότητα και τη δημοσιογραφική δομή που προφασίζεται, δεν έχει τίποτε να ζηλέψει από μια  επιστημονική διατριβή.

Εν κατακλείδι, καλό βιβλίο είναι αυτό που σε κάνει να νοιώθεις πως πορεύεσαι σε περιβάλλον τέλειας αντίστιξης. Τέτοιο είναι και το δοκίμιο του Γιώργου Δουατζή για τον Ποιητή και Δάσκαλο Γιάννη Δάλλα.

Προηγούμενο
Επόμενο
[top]
About the Author
douatzis