Ο φόβος που είναι εργαλείο καθυπόταξης της μάζας από τις αυταρχικές εξουσίες, δημιουργεί αμυντικούς μηχανισμούς και οδηγεί σε σκέψεις για την πρόληψη έναντι μελλοντικών απειλών

REUTERS/Evelyn Hockstein/File Photo

Γιώργος Δουατζης

Ευχαριστούμε κ. Τραμπ για την παταγώδη αφύπνιση. Η συνεχής παρουσία σας στην καθημερινή ειδησεογραφία δίνει το στίγμα των συνεχών ανατροπών που προκαλείτε, ή αποκαλύπτετε, σε όσα πιστεύαμε για ισορροπίες στις σχέσεις κρατών και σφαιρών επιρροής, πράγματα που μας έδιναν έστω και λίγα στοιχεία εφησυχασμού για το αύριο.

Ευχαριστούμε που διαλύσατε ελπίδες για τη δυνατότητα στοιχειώδους οικονομικής σταθερότητας, που κάνατε τη λαϊκή ρήση «δεν ξέρω τι θα μου ξημερώσει» επίκαιρη όσο ποτέ, που επιτείνατε την Αβεβαιότητα, την Αστάθεια, την Αποσταθεροποίηση του κόσμου όπως τον ξέραμε μέχρι σήμερα. Ανατρέποντας διαιώνιες πανανθρώπινες αξίες όπως ελευθερία, ισονομία, ανθρώπινα δικαιώματα, αυτοδιάθεση, ανεξαρτησία και πολλές άλλες, φέρατε στην επιφάνεια νεοφανείς φόβους. Και όπως λένε οι ειδικοί, ο φόβος σοφά υπάρχει ως αφύπνιση αμυντικών μηχανισμών και μας οδηγεί, πέραν της άμυνας στο επερχόμενο κακό, στην πρόληψη για μελλοντικές απειλές.

Να, γιατί σας ευχαριστούμε κ. Τραμπ. Διότι καταδεικνύοντας την χειρότερη πλευρά του ανθρώπινου είδους, αφυπνίσατε αμυντικούς μηχανισμούς σε ολόκληρη την οικουμένη. Το αγωνιώδες ερώτημα είναι αν οι ηγέτες άλλων υπερδυνάμεων έχουν λάβει το μήνυμα και πώς θα κινηθούν τα αντανακλαστικά τους, ώστε να εξισορροπηθούν βλέψεις, δυνάμεις, δράσεις προς όφελος της ανθρωπότητας.

Τα περισσότερα μέσα ενημέρωσης ασχολούνται με τα δέντρα, που είναι οι καθημερινές επί μέρους αντιδράσεις του Τραμπ και όχι με το δάσος που είναι η εν συνόλω στρατηγική του για τον κόσμο, η οποία οδηγεί σε μια αναδιάταξη των σφαιρών επιρροής (ή σωστότερα υποταγής;). Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη φαντασία για να δούμε το νέο μοίρασμα του κόσμου με καθαρά οικονομικά, κερδοσκοπικά κριτήρια και την απληστία για περισσότερο κέρδος. Και μόνον το δημοσίευμα των New York Times που αναφέρει πως η προεδρία έχει κάνει τον Ντόναλντ Τραμπ πλουσιότερο κατά 1,4 δισ. δολάρια, δείχνει πολλά. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι τα κέρδη του Τραμπ από την επιστροφή του στην προεδρία των ΗΠΑ ισοδυναμούν με 16.822 φορές το μέσο εισόδημα ενός αμερικανικού νοικοκυριού.

Ζούμε σε έναν κόσμο όπου η ανισότητες αυξάνονται ραγδαία. Μόνο το 2024, ο πλούτος των δισεκατομμυριούχων παγκοσμίως αυξήθηκε κατά 2 τρισεκατομμύρια δολάρια, με ρυθμό τρεις φορές ταχύτερο από το προηγούμενο έτος. Σύμφωνα με την Oxfam, ο πλούτος τους αυξήθηκε από 13,4 τρισ. σε 15,6 τρισ. δολάρια μέσα σε ένα χρόνο (αύξηση 16%). Η τάση αυτή περιγράφεται από διεθνείς οργανισμούς ως ανισότητα μέσω σύγχρονης αποικιοκρατίας, όπου οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι, ενώ μεγάλο μέρος του πληθυσμού αντιμετωπίζει φτώχεια, πείνα, δίψα, οριακή επιβίωση.

Ο φόβος όμως, που είναι εργαλείο καθυπόταξης της μάζας από τις αυταρχικές εξουσίες, έχει και άλλες σωτήριες παρενέργειες. Δημιουργεί αμυντικούς μηχανισμούς και οδηγεί σε σκέψεις για την πρόληψη έναντι μελλοντικών απειλών. Εμείς οι κάτοικοι της Ευρώπης, που δυστυχώς δυνητικά μόνον θα μπορούσε να είναι μια ακόμα υπερδύναμη στον πλανήτη, έχουμε την ατυχία στη δύσκολη αυτή συγκυρία να διαθέτουμε ηγετίσκους αναποφάσιστους, αδύναμους να σταθούν άξιοι των αξιωμάτων τους. Μας μένει η ελπίδα να αφυπνιστούν, να ενεργοποιήσουν άμυνες, να αξιοποιήσουν τις δυνάμεις που κρύβει η δική μας ήπειρος. Κι εδώ ένας ακόμα φόβος: Μήπως οι ελπίδες μας είναι φρούδες. Κι αυτό, βλέποντας έξαρση εθνικιστικών τάσεων, απομονωτισμού κρατών, έλλειψη σύμπνοιας και τάσεις υποταγής στους ισχυρούς, που υποδηλώνουν ότι ενωμένη Ευρώπη υπάρχει μόνον στα χαρτιά, όπου συμφωνίες και οράματα ξεθωριάζουν απειλητικά για τους λαούς μας.

Όσο για τη μικρή μας πατρίδα, πόσο η πραγματικότητα να ταΐσει τις ελπίδες μας, με την πασιφανή ανυπαρξία ουσιώδους πολιτικού λόγου, την πολυδιάσπαση αντιπολίτευσης, την έλλειψη πυρήνων συσπείρωσης του λαού και τόσα αιτούμενα για καλύτερη ζωή στον κάλαθο των αχρήστων. Και μέσα σε όλα, με τον εξ Ανατολών κίνδυνο να διογκώνεται με τους δεσμούς Τραμπ Ερντογάν στα καλύτερά τους.

naftemporiki.gr

Η ανθρωπότητα ζει την απόπειρα επιβολής δικτατορίας σε ολόκληρο τον κόσμο

Screenshot/X-Rapid Response 47

Τι δεν είδαμε και ακούσαμε από τα έργα και τις ημέρες του Αμερικάνου προέδρου

REUTERS/Kylie Cooper (φωτ. αρχείου)

Γιώργος Δουατζής

Το είδε κι αυτό η ανθρωπότητα. Ένας μόνον άνθρωπος, λόγω θέσης και ισχύος, να μπορεί να σπείρει τον φόβο και την ανασφάλεια στην υφήλιο.

Τι δεν είδαμε και ακούσαμε από τα έργα και τις ημέρες του Αμερικάνου προέδρου. Να εμφανίζεται ως μέγας ειρηνιστής, να λέει ότι δεν θα υπάρξει ειρήνη στην Ουκρανία αν δεν το εγκρίνει αυτός, να λέει ότι δεν τον ενδιαφέρει το διεθνές δίκαιο διότι έχει τη δική του ηθική, να μιλάει απαξιωτικά για ηγέτες άλλων χωρών και κυρίως της Ευρώπης, πότε να είναι φίλος του ο Πούτιν, πότε ο Ζελένσκι, πότε δεν εμπιστεύεται τον έναν ή τον άλλον και τόσα άλλα, που θα χρειάζονταν τόμοι για να καταγραφούν.

Είδαμε έναν άνθρωπο να βλέπει τον κόσμο σαν ένα παζλ, όπου ανασυνθέτει τα κομμάτια του κατά βούληση και διάθεση της ημέρας, να εκλαμβάνει ως ψηφίδες παιγνίου ολόκληρες χώρες, όπως Βενεζουέλα, Ιράν, Γροιλανδία, Λίβανο, Παλαιστίνη, Ουκρανία, Κούβα, Μεξικό, Κολομβία κ.ά. Είδαμε μία πρωτοφανή σε αλαζονεία επίδειξη δύναμης λόγω και έργω, με στρατιωτικές επεμβάσεις, απαγωγή αρχηγού κράτους, πειρατεία σε πετρελαιοφόρα, παραβιάσεις διεθνούς δικαίου, αποκλεισμούς δρόμων πετρελαίου, συνεχείς απειλές και πολλά άλλα, που οικοδόμησαν ένα καθεστώς παγκόσμιου εκφοβισμού σε ελάχιστο χρόνο. Οι δε κατηγορίες κατά πολιτικών και κρατών δεν τεκμηριώνονται με συγκεκριμένα στοιχεία, αλλά αποτελούν αστήρικτες δικαιολογίες για κάθε λογής επεμβάσεις.

Πάντα οι ΗΠΑ εξυπηρετούσαν τα συμφέροντά τους διεθνώς, πράγμα που ευλόγως επιδιώκει κάθε χώρα, αλλά πάντοτε τηρούσαν τουλάχιστον κάποια προσχήματα. Δεν είδαμε ποτέ στο παρελθόν επικεφαλής υπερδύναμης να φέρεται και να εκφράζεται με τρόπο αλαζονικό, απροκάλυπτο, προκλητικό, υποτιμητικό για τους πάντες. Δεν ξαναζήσαμε στη σύγχρονη ιστορία αυτό το κλίμα επικίνδυνα ακραίου ανταγωνισμού, την επιβολή του νόμου του ισχυρού πέραν διεθνών συνθηκών, συμφωνιών, δικαίου.

Στην ειδησεογραφία καθημερινά πλέον παρών ο Αμερικανός πρόεδρος. Αλλά σε δεύτερη ή κατά πολύ κατώτερη μοίρα της ειδησεογραφίας τα πραγματικά δεινά της ανθρωπότητας, φτώχεια, ακρίβεια, πείνα, δίψα, κλιματική αλλαγή, πλημμύρες, πυρκαγιές, φυσικές καταστροφές και τόσα άλλα. Σε μια στιγμή, όπου αμφιλεγόμενες έως ψευδείς ειδήσεις κατακλύζουν τα μέσα ενημέρωσης και το διαδίκτυο, οι μηχανισμοί προπαγάνδας πανταχόθεν λειτουργούν ανεξέλεγκτα συσκοτίζοντας τα πραγματικά γεγονότα, δημιουργώντας ένα κλίμα αστάθειας, ήτοι έξαρση του φόβου, της ανασφάλειας, στοιχεία που οδηγούν στην πλήρη υποταγή.

Νεοφανή δεν είναι μόνον όσα ζει ο πλανήτης με τους λόγους και τους χειρισμούς ενός Τραμπ. Νεοφανές και τραγικό είναι και το γεγονός της μη αντίδρασης ηγετών και λαών σε όσα συμβαίνουν. Κι αυτή η μεγάλη του φόβου σιωπή, ηγετίσκων και λαών, μόνον καλά δεν προμηνύει…

naftemporiki.gr

​Καλό είναι οι πολίτες να απομονώσουν τους ανεύθυνους, συνήθως με ψευδώνυμα,
«ενημερωτές» των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και να στραφούν αποκλειστικά στις επίσημες ιστοσελίδες εφημερίδων
και άλλων έγκυρων μέσων, τα οποία έχουν όνομα, διεύθυνση και υπογραφές επαγγελματιών δημοσιογράφων

Όταν τα δικαιώματα όχι μόνον των πολιτών, αλλά ολόκληρων λαών καταπατούνται βάναυσα, η έννοια της ελευθερίας απεμπολείται κατά πρωτοφανή τρόπο στη σύγχρονη ιστορία του ανθρώπου

Shutterstock

Γιώργος Δουατζής

Μιλάμε -και δικαίως- για δικαιοσύνη, ισότητα, αξιοπρέπεια, αδελφοσύνη και άλλες αξίες ζωής, οι οποίες καταπατώνται απροκάλυπτα από τους ισχυρούς της γειτονιάς, της χώρας, του πλανήτη. Αλλά ξεχνάμε το πλέον ουσιώδες, την ελευθερία.

Αν αναλογιστούμε πόσο ελεύθεροι είμαστε, πόσο ελεύθερα λειτουργούμε στην καθημερινότητά μας, εντός ποιων πλαισίων, το αιτούμενο για ελευθερία αναδεικνύεται πρώτιστο. Τα πλαίσια που μας ορίζουν οι ισχυροί του κόσμου και αναγκαστικά επιβιώνουμε μέσα σε αυτά σήμερα, απέχουν παρασάγγας από τον πυρήνα της έννοιας ελευθερία.

Όσα κάποιοι προγενέστεροι, σοφά σκεπτόμενοι, όρισαν ώστε στοιχειωδώς να προστατεύονται τα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν αναιρεθεί στην πράξη προ πολλού με αποκορύφωμα όσα ζει σήμερα η ανθρωπότητα, προεξάρχοντος ως πρωταγωνιστή του ακραίως εγωπαθούς προέδρου των ΗΠΑ.

Μια μικρή ιστορική αναδρομή δείχνει την διαπιστωμένη ως αυτονόητη ανάγκη προστασίας των ανθρώπινων δικαιωμάτων που καταπατούνται με πρωτοφανή κυνισμό σήμερα.

Η Μάγκνα Κάρτα (1215) αποτελεί προοίμιο των μεταγενέστερων διακηρύξεων και ήταν ο αγγλικός χάρτης δικαιωμάτων των υπηκόων του βασιλιά Ιωάννη του Ακτήμονα.

Η Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη (1789) ψηφίστηκε κατά τη Γαλλική Επανάσταση με βάση τις ιδέες του Διαφωτισμού και κατοχύρωνε θεμελιώδη δικαιώματα όπως της ελευθερίας, της ισότητας, της ανεξιθρησκείας.

Η Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Πολίτη των ΗΠΑ Αμερικής (1791) κάνει τροποποιήσεις του συντάγματος με περιορισμό των εξουσιών της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών.

Η Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του ΟΗΕ (1948) θέτει ως πρωταρχικά σημεία την ελευθερία, τη δικαιοσύνη, την ειρήνη στον κόσμο, μετά τη λαίλαπα του Β΄ Παγκόσμιου πολέμου που κόστισε τη ζωή σε εξήντα εκατομμύρια ανθρώπους.

Ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. (2009) κατοχυρώνει τα πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά δικαιώματα των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αναφέρεται σε αξιοπρέπεια, ελευθερίες, ισότητα, αλληλεγγύη και δικαιοσύνη.

Όταν τα δικαιώματα όχι μόνον των πολιτών, αλλά ολόκληρων λαών καταπατούνται βάναυσα, η έννοια της ελευθερίας απεμπολείται κατά πρωτοφανή τρόπο στη σύγχρονη ιστορία του ανθρώπου.

Όταν ο ηγέτης μιας υπερδύναμης δηλώνει ότι θα κυβερνήσει κατά βούληση μια άλλη χώρα (Βενεζουέλα) στην οποία επεμβαίνει στρατιωτικά, ότι μια άλλη χώρα του ανήκει (Γροιλανδία), ότι δεν θα υπάρξει ειρήνη αν δεν την εγκρίνει ο ίδιος (Ουκρανία), και πολλά άλλα νεοφανή, τότε σε ποιού είδους ελευθερία μπορούν να προσβλέπουν οι λαοί;

Όσο για το διακαές εσαεί λεγόμενο ότι πρέπει να ελπίζουμε πάντα για έναν καλύτερο κόσμο, παραθέτω τη ρήση του Αλμπέρ Καμύ, την οποία και προσυπογράφω: «Από το κουτί της Πανδώρας, όπου κρύβονταν όλα τα δεινά του κόσμου, οι Έλληνες έβγαλαν την ελπίδα τελευταία, σαν να ‘ταν το χειρότερο απ’ όλα. Δεν έχω γνωρίσει πιο συναρπαστικό σύμβολο. Γιατί η ελπίδα, αντίθετα απ’ ό,τι λέγεται, αντιστοιχεί στην παραίτηση. Και το να ζεις σημαίνει ακριβώς το να μην παραιτείσαι».

Τελούμε υπό παραίτηση σε ό,τι αφορά το δικαίωμα στην ελευθερία; Το ερώτημα, τραγικό στις διαστάσεις του, απαντάται εύγλωττα από τη στάση των Ευρωπαίων ηγετίσκων, από τη σιωπηρή συναίνεση των άλλων ισχυρών του πλανήτη (Ρωσίας και Κίνας) στα Τραμπικά ανομήματα, από τον επικυρίαρχο νόμο του ισχυρού, από τις γονυκλισίες στον βωμό του κέρδους και τέλος, από το βύθισμά μας στον καναπέ της αδιαφορίας.

Για τη μικρή πατρίδα μας, δυστυχώς ισχύει η έκφραση της λαϊκής σοφίας με την παροιμία «Όταν μαλώνουν τα βουβάλια, την πληρώνουν τα βατράχια»…

naftemporiki.gr

2025: Πικρός απολογισμός

Του Γιώργου Δουατζή

Η χρονιά που πέρασε σημαδεύτηκε από πολλά δυσάρεστα γεγονότα που αμαυρώνουν κάθε έννοια ανθρωπισμού. Χάρτες δικαιωμάτων του Ανθρώπου, διακηρύξεις, διεθνείς συμφωνίες, διεθνές δίκαιο, έγιναν κουρελόχαρτα, ο αυταρχισμός έδειξε το απεχθές πρόσωπό του, με την ανθρωπότητα να προσμετρά περί τους εκατόν σαράντα τοπικούς ή μη πολέμους, με σημαντικότερους αυτούς της Γάζας και της Ουκρανίας.

Η ανάδειξη του νόμου της ζούγκλας ως επικυρίαρχου και του χρήματος ως πυξίδας που οδηγεί τα βήματα των ελαχίστων σε βάρος των πολλών, επιβεβαιώνεται από πλείστα όσα. Ο Τραμπ  προέταξε κερδοφόρες εμπορικές συμφωνίες έναντι της ειρήνης στις συνομιλίες για το Ουκρανικό, καθώς και στην πολύπαθη Γάζα. Δέκα δισεκατομμυριούχοι έγιναν πλουσιότεροι κατά 730 δισ. δολάρια το 2025, όταν σύμφωνα με εκθέσεις διεθνών οργανισμών περί τα 733 εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουνν από πείνα παγκοσμίως και 800.000 παιδιά κάτω των πέντε ετών πέθαναν λόγω λοιμώξεων του κατώτερου αναπνευστικού, διάρροιας, ελονοσίας και ιλαράς.

Οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις καλά κρατούν, με την Ευρώπη να οπισθοχωρεί καθοδηγούμενη από ηγετίσκους που έκλιναν το γόνυ στον πλανητάρχη, με την Κίνα να επιδεικνύει πέραν της οικονομικής και τη στρατιωτική της δύναμη, με την Ινδία ισχυρά αναδυόμενη και τη Ρωσία να παραμένει ισχυρός πόλος στη διεθνή σκηνή.

Τα δείγματα του αυταρχισμού του Τραμπ με την αποστολή εθνοφυλακής σε «απείθαρχες» πολιτείες φέρει το απεχθές υπόδειγμα, ο στρατός να απειλεί με τη μεταμόρφωσή του από αμυντικό μηχανισμό σε κατασταλτικό στο εσωτερικό των χωρών. Με το πρόσχημα χτυπήματος τρομοκρατών και ναρκεμπόρων δικαιολογούνται πολεμικές επεμβάσεις σε βάρος άλλων χωρών. Η αρχή του ενός ανδρός, διαρρηγνύει τα ήδη τεμαχισμένα ιμάτια κάθε έννοιας Δημοκρατίας.

Η διάχυση της Τεχνητής Νοημοσύνης ανεξέλεγκτη, ορίζεται από ελάχιστους στον κόσμο με άγνωστες ακόμα επιπτώσεις στη ζωή μας. Οι εφαρμογές της υψηλής  τεχνολογίας διαχέονται σε κάθε μας δραστηριότητα, είναι προσιτές στον καθένα και το διαδίκτυο είναι η «άλλη γη» όπου πατούν και αναπτύσσονται αυταπάτες φιλίας, επικοινωνίας, μοιράσματος έργων πολιτισμού. Αλλά η αποξένωση κι εκεί καλά κρατεί, με τη μορφή κρίκων οι οποίοι δραπέτευσαν από μια άλλοτε ισχυρή κοινωνική αλυσίδα, η οποία μπορούσε να σκέπτεται, να δρα, να απαιτεί, να συγχρωτίζεται πραγματικά και όχι ψηφιακά.

Η πολιτική ζωή στη χώρα μας κατολισθαίνει, η κυβέρνηση χάνει την εμπιστοσύνη των πολιτών, η αντιπολίτευση ανύπαρκτη και κατακερματισμένη, ο δε πολιτικός διάλογος  προσομοιάζει σε πεζοδρομιακό εντός του …ναού της Δημοκρατίας, της Βουλής. Στα δε μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο υποτιθέμενος πολιτικός διάλογος ενδύθηκε την ανθρωποφαγία με ουραγό τον πολιτισμένο κοινωνικό διάλογο, καταδεικνύοντας ένα άθλιο επίπεδο Παιδείας και πολιτισμού.

Η διαπλοκή εκτελεστικής, νομοθετικής, δικαστικής εξουσίας οδηγεί τη διάκριση εξουσιών στην ανυπαρξία. Η εφαρμοζόμενη οικονομική πολιτική υπαγορεύεται από ξένα κέντρα. Οι δε πολίτες, άκρως παθητικά κοιτάζουν, αλλά δεν βλέπουν, συναινούν με την ανοχή τους στην απίσχναση του κοινωνικού ιστού και βολεύονται σε μια νεοφανή απραξία. Οι κρατούντες πανευτυχείς με την παθητικότητα της κοινωνίας, υποταγμένοι κι αυτοί σε ξένα κέντρα με την αιτιολογία (ίσως πραγματική) ότι είμαστε μια χώρα μικρή σε έκταση, πληθυσμό, οικονομία, οπότε δεν έχουμε άλλον δρόμο από την επιλογή του ισχυρότερου αφεντικού στον πλανήτη.

Αναρωτιέται ευλόγως κάποιος αν η χώρα περνάει μια περιστασιακή κρίση ή μια σε βάθος συντελούμενη μετάβαση σε κατάσταση μερικής ύπνωσης διαρκείας ή τέλος, αν το όλο σκηνικό κρύβει διεργασίες των οποίων το αποτέλεσμα θα οδηγήσει στην ευκταία ανάταση. Η αυξανόμενη ακρίβεια επιτείνει την οικονομική ανέχεια των πολλών και αυξάνει την κερδοσκόπο δίψα των ολίγων. Στο δε ανά τετραετία δικαίωμα ενεργούς συμμετοχής στα κοινά μέσω της ψήφου τους, οι πολίτες επιλέγουν κατά κανόνα με κριτήριο το μη χείρον βέλτιστον ή ψηφίζουν τιμωρητικά για την κάθε κυβέρνηση και όχι με βάση ιδεολογικά κριτήρια, σε βάρος της πραγματικά ελεύθερης έκφρασης της βούλησής τους.

Η άκρατη ιδιώτευση επικρατεί, ο άκριτος καταναλωτισμός κυριαρχεί, οι ανθρώπινοι δεσμοί που στήριζαν τον κοινωνικό ιστό σε ιδεολογικό, ηθικό, συναισθηματικό, πολιτισμικό επίπεδο έχουν διαρραγεί. Ο φόβος για το αύριο και η ανασφάλεια δηλητηριάζουν τις ζωές μας, γίναμε ένας λαός κουρασμένος με πολίτες άβουλους, άπραγους πολιτικά, απέλπιδες, βολεψάκηδες, με τον εαυτουλισμό σε έξαρση. Ο «μεγάλος αδελφός» του Όργουελ εργάζεται αόκνως και αφανώς, η ζωή μας διάφανη από την  υψηλή τεχνολογία που μερικώς μας υπηρετεί, αλλά με τίμημα την άρση κάθε ιδιωτικότητας. Οι πολίτες του κόσμου έρμαιο αλγορίθμων που εξουσιάζουν κάθε λεπτό της ζωής. Ο ατομισμός διαρρηγνύει την κοινωνική συνοχή, εξυπηρετεί τους κρατούντες, δεν εκφράζονται συλλογικά αιτούμενα, η ενεργοποίηση του κοινωνικού σώματος μοιάζει όνειρο μακρινό. Δείκτης της νοσηρής κατήφειας των πολιτών το ότι ψυχοθεραπευτές και ψυχίατροι πνίγονται στη δουλειά…

Στον χώρο του πολιτισμού ακολουθούνται τα χνάρια όσων συμβαίνουν στο πολιτικό και κοινωνικό πεδίο. Βλέπουμε καθημερινά τις διαφορές στις συμπεριφορές των συμπολιτών μας, την απουσία ευγένειας, σεβασμού του ενός προς τον άλλο, τα περιστατικά βίας να αυξάνονται. Βλέπουμε τις βίαιες συμπεριφορές νέων παιδιών, τα κατακρίνουμε ξεχνώντας ποιοι τα μεγάλωσαν και τι αξίες υπηρετούν οι γονείς τους, κακέκτυπα των οποίων είναι τα παιδιά τους. Τα τηλεοπτικά σκουπίδια μας έχουν καταπνίξει, το φτηνό κουτσομπολιό υποκαθιστά την ενημέρωση, η ποιοτική καθίζηση των τηλεοπτικών προγραμμάτων (κυρίως των ιδιωτικών) είναι πρωτοφανής. Από την άλλη, τρομάζει κάποιος στη σκέψη ότι τα τηλεσκουπίδια έχουν τηλεθέαση αφού συνεχίζουν να υπάρχουν και να τα προτιμούν οι διαφημιζόμενοι.

Ο πολιτισμός τραβάει την κατηφόρα με όλο χαμηλότερα τον πήχυ των αξιολογήσεων σε όλες τις μορφές της τέχνης. Οι πραγματικοί δημιουργοί πασχίζουν να υπάρξουν ανάμεσα από τις ρωγμές ενός καθεστώτος που προσδιορίζεται από ιδιοτελείς παρέες μακράν ποιοτικών κριτηρίων. Τείνουν προς εξαφάνιση εθνικές καταβολές και βιωματικά πολιτιστικά στοιχεία, ταινίες, πίνακες, μουσικές, έργα λογοτεχνίας, όλα ρέπουν σε μια παράδοξη ομογενοποίηση δίχως εθνική ταυτότητα, με την παράδοση να παραγκωνίζεται συστηματικά.

Λένε πολλοί, πως η Ιστορία διδάσκει ότι σε περιόδους κρίσης οικονομίας, πολιτισμού, κοινωνίας, ο πόλεμος έρχεται να λύσει το αδιέξοδο, ώστε μέσα από την καταστροφή να υπάρξει αναγέννηση. Ίσως είναι η πρώτη φορά μετά τόσες δεκαετίες που η απειλή ενός πολέμου ήρθε τόσο κοντά στην Ευρώπη. Ας ευχηθούμε για το 2026 πρωτίστως Ειρήνη και ενεργή αφύπνιση των λαών με την ελπίδα ο νέος χρόνος να φέρει άξιους ηγέτες στη δοκιμαζόμενη Ευρώπη.

politicalbank.gr

Περί εκδόσεων, συγγραφέων παραπόνων και πραγματικότητας (του Γιώργου Δουατζή)

του Γιώργου Δουατζή   (*)   

Διαβάζω ή ακούω συχνά παράπονα -κυρίως από νέους ποιητές και πεζογράφους- για την μη προβολή και σωστή διακίνηση του έργου τους από τους εκδότες ή γιατί κλήθηκαν να πληρώσουν για την έκδοση του βιβλίου τους. Οι περισσότεροι μιλούν για τα βιβλία-«παιδιά» τους, τα οποία πρέπει να φροντίζουν, αιτιολογώντας έτσι τη διαμαρτυρία τους.

Ο χρόνος και ο αριθμός των έργων μου με δίδαξαν να αρκούμαι στην έκδοση και δημοσιοποίηση της ύπαρξης των βιβλίων μου, δίχως διαμαρτυρίες ή πικρίες έναντι των εκδοτών. Απλώς, εκδίδω τα βιβλία μου και αφού γνωστοποιήσω την ύπαρξή τους ως οφείλω, όποιος θέλει ας τα διαβάσει, ας τα κρίνει.

Παραθέτω ορισμένες σκέψεις, μακριά από τη βεβαιότητα για την ορθότητά τους, μιας και την απόλυτη αλήθεια θεωρούν ότι κατέχουν μόνον οι α-νόητοι:

-Όποιος γράφει ένα ποίημα ή ένα πεζογράφημα, δεν χρίζεται αυτομάτως ποιητής ή πεζογράφος. Αυτές οι ιδιότητες αποκτώνται σε συνάρτηση με την ποιότητα του έργου, η οποία αναγνωρίζεται μόνον από ανθρώπους που εκτιμούμε και όχι από βιβλιοπαρουσιαστές κάθε λογής, των οποίων οι «κριτικές» δημοσιεύονται πανεύκολα δίχως προηγούμενο έλεγχο κριτηρίων φερεγγυότητας. «Κριτικές» οι οποίες παρασύρουν  τους νέους σε αυταρέσκεια κενή περιεχομένου, κοινώς τους «παίρνουν στον λαιμό τους».

-Οι εκδότες δεν είναι φιλανθρωπικά ιδρύματα, αλλά επιχειρήσεις που διακινούν μεν πνευματικό έργο, το οποίο όμως δεν παύει να είναι εμπόρευμα. Είναι αυτονόητο πως επενδύουν σε έργα των οποίων μπορούν να αποσβέσουν το κόστος παραγωγής και να αποφέρουν κάποιο κέρδος, στοιχεία καθοριστικά για την επιβίωσή τους ως επιχειρήσεων. Διακινδυνεύουν συνεχώς να ζημιωθούν αν κάνουν λάθος επιλογές. Εύλογο είναι να ζητούν, ειδικά από τους νέους ποιητές και πεζογράφους, μέρος ή το σύνολο των εξόδων της παραγωγής ενός βιβλίου. Εξαιρώ φυσικά τους ουκ ολίγους αγύρτες που αισχροκερδούν και ζητούν χρήματα πολλαπλάσια του κόστους, εξασφαλίζοντας κέρδη πριν καν κυκλοφορήσει ένα βιβλίο.

-Η αγορά βρίθει αυτοεκδόσεων. Αν όμως ένας ποιητής ή πεζογράφος δεν απευθυνθεί σε εκδοτικό οίκο, δεν μπορεί να διακινήσει το βιβλίο του -αφού δεν μπορεί να εκδώσει παραστατικά ως έμπορος- ούτε να διασφαλίσει βασικές διεργασίες μιας έκδοσης, όπως επιμέλεια, σωστή σελιδοποίηση, ποιοτικές προδιαγραφές εμφάνισης, έκδοσης κ.ά.

-Το φαινόμενο της «ροζ» πεζογραφίας, της παρα-λογοτεχνίας και της παρα-ποίησης καλά κρατεί και μάλιστα από ορισμένους μεγάλους εκδότες, για τους οποίους η κερδοσκοπία είναι αυτοσκοπός. Όμως η μεγάλη ζημιά προκαλείται στους απαίδευτους, οι οποίοι ερχόμενοι για πρώτη φορά σε επαφή με βιβλία, εκλαμβάνουν ως ποίηση ή πεζογραφία τα χαμηλής στάθμης παραλογοτεχνήματα και γυρίζουν έτσι την πλάτη στα πραγματικής αξίας λογοτεχνικά έργα. Αυτοί δεν πρόκειται ποτέ να μυηθούν στα μεγάλης αξίας έργα.

-Μια μεγάλη αυταπάτη για όσους καμαρώνουν και διακινούν τα «σπουδαία» έργα τους στο διαδίκτυο, είναι η ύπαρξη πολλών like. Δεν σκέπτονται οι δυστυχείς ότι η δήθεν αποδοχή των «φίλων» αφορά στη ανάρτηση και όχι στα έργα τους, τα οποία παρά τη δημοσιοποίησή τους δεν πωλούν ούτε ένα αντίτυπο.

-Τα βιβλία έχουν τη δική τους μοίρα (habent sua fata libelli), έλεγε ο Terentianus Maurus. Αλλά η μοίρα τους, άπτεται της ποιότητας των έργων, της Παιδείας, της πολιτισμικής στάθμης και της ανύπαρκτης στη χώρα μας πολιτικής για το βιβλίο.

-Μια ακόμα πληγή, νομίζω, είναι η σχεδόν ανύπαρκτη ουσιαστική κριτική στον χώρο της λογοτεχνίας. Η μικρή μου πείρα λέει πως ελάχιστοι από τους φερόμενους κριτικούς λογοτεχνίας, δυστυχώς, έχουν τα εφόδια να κρίνουν επί της ουσίας ένα βιβλίο. Οι περισσότεροι γράφουν για βιβλία χαμηλής στάθμης απλώς για να δηλώνουν την ύπαρξη τους στον χώρο. Αρκετοί,, αγνοούν σημαντικούς ποιητές και συγγραφείς, έχοντας μάλιστα το θράσος να «αντικειμενικοποιούν» την υποκειμενική κρίση τους, γράφοντας ανερυθρίαστα για «τα καλύτερα βιβλία της χρονιάς» ή της δεκαετίας. Οι ίδιοι, ξεχνούν το σημαντικότερο, ότι υπάρχουν ελέω συγγραφέων, διότι δίχως το έργο τους, δεν θα υπήρχαν ως κριτικοί. Και άλλοι, ανεπαρκέστατοι συνήθως, πασχίζουν να γράψουν κακές «κριτικές» για εγνωσμένου κύρους συγγραφείς, μήπως και πάρουν ίχνη από την αίγλη των καταξιωμένων. Για να μην παρεξηγηθώ, οφείλω να σημειώσω ότι δεν έχω ίχνος απωθημένου ή πικρίας -απεναντίας- για όσους ασχολήθηκαν κριτικά με το έργο μου γράφοντας κριτικές ή δοκίμια.

-Τέλος, όσα αρνητικά και αν επισημανθούν, θα υπάρχουν πάντοτε οι άξιοι δημιουργοί που πληρούν τα βασικά κριτήρια ύπαρξης ενός βιβλίου, ήτοι να μας χαρίζουν αισθητική απόλαυση και να οξύνουν την κριτική μας σκέψη. Αυτοί οι άξιοι, υπηρετούν τον ανθρωπισμό και δίνουν όπλα στον πολίτη να αντικρούσει κάθε μορφή χειραγώγησης. Με το έργο τους συντείνουν στη διαμόρφωση αξιών αισθητικής, αξιών ζωής. Ας τους σεβαστούμε.

(*) Γιώργος Δουατζής, συγγραφέας, δημοσιογράφος

oanagnostis.gr

Η θέση υπέρ των αγροτών εκφράζει την αντίληψη της πλειονότητας των πολιτών ότι εκλαμβάνουν τον αγώνα των αγροτών ως «αγροτικό ζήτημα» και όχι ως ένα επιμερισμένο αίτημα πληρωμής των επιδοτήσεων

Menelaos Michalatos / SOOC

Γιώργος Δουατζής

Ένα ευοίωνο σημάδι κοινωνικής ευαισθησίας και συνοχής έδειξε η τελευταία δημοσκόπηση της Alco -για λογαριασμό του τηλεοπτικού σταθμού Alpha- όπου οι πολίτες παίρνουν θέση για τον αγώνα των αγροτών.

Παρά τους επικοινωνιακούς ελιγμούς της κυβέρνησης, οι πολίτες θεωρούν δικαιολογημένες τις αγροτικές κινητοποιήσεις σε ποσοστό 78%. Οι δε φορείς (ΑΔΕΔΥ ΟΛΜΕ, ΔΟΕ, ΠΟΕΔΗΝ, ΟΕΝΓΕ, Εργατικά Κέντρα και Ομοσπονδίες ανά την Ελλάδα), που μετέχουν στη σημερινή απεργιακή κινητοποίηση, συμπαρίστανται στα αγροτικά μπλόκα και εκφράζουν την αλληλεγγύη τους στον αγώνα των αγροτών.

Η θέση υπέρ των αγροτών εκφράζει την αντίληψη της πλειονότητας των πολιτών ότι εκλαμβάνουν τον αγώνα των αγροτών ως «αγροτικό ζήτημα» και όχι ως ένα επιμερισμένο αίτημα πληρωμής των επιδοτήσεων. Ένα αγροτικό ζήτημα διαχρονικό, το οποίο δεν αντιμετωπίστηκε με μια μακροπρόθεσμη αποτελεσματική στρατηγική από τις ως τώρα κυβερνήσεις, με πολλά σηπτικά φαινόμενα όπως αυτά του ΟΠΕΚΕΠΕ, των αδιαφανών επιδοτήσεων και την ανυπαρξία ουσιώδους αγροτικής πολιτικής, που θα απέφερε ένα γόνιμο μέλλον της αγροτικής τάξης προς όφελος ολόκληρης της χώρας.

Η περιστασιακή αντιμετώπιση των αγροτικών προβλημάτων, διόγκωσε τις πληγές με ευρύτερες επιπτώσεις στο κοινωνικό σώμα. Πρωταρχικό βεβαίως το θέμα της επιβίωσης των αγροτών, της ερήμωσης της περιφέρειας, του οικονομικού μαρασμού της επαρχίας, της αστυφιλίας των νέων και της εγκατάλειψης του αγροτικού επιχειρείν. Όμως το αγροτικό ζήτημα, άπτεται του προβλήματος της διατροφικής αλυσίδας, της Δημόσιας Υγείας και πολλών άλλων παραμέτρων, οικονομίας, πολιτισμού, κοινωνίας.

Μιλώντας για την αγροτική παραγωγή, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε την πολιτική εισαγωγών-εξαγωγών αγροτικών προϊόντων, τη βιωσιμότητα και αναδιάρθρωση ορισμένων καλλιεργειών, την ορθή χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων και την εγχώρια ή μη παραγωγή τους. Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τα πλείστα όσα προβλήματα στην αλιεία και την κτηνοτροφία, όπου και εκεί πέραν των οικονομικών παραμέτρων μπαίνουν και αυτές της Δημόσιας Υγείας, αφού η πρωτογενής παραγωγή άπτεται της διατροφής μας.

Η δυστοκία στην αντιμετώπιση του αγροτικού ζητήματος είναι εμφανής και από τις χωλαίνουσες αντιδράσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης, που αρκέστηκαν, ως συνήθως, στις δηλώσεις συμπαράστασης στους αγρότες και στις καταγγελίες κατά της κυβέρνησης. Δεν ακούσαμε συγκεκριμένες, προτάσεις ριζικής αντιμετώπισης του προβλήματος με στοιχεία, αριθμούς, ως αποκύημα εμβριθούς, αποτελεσματικής μελέτης από τα επιτελεία των κομμάτων. Δεν ακούσαμε τεκμηριωμένες προτάσεις εφικτές στα πλαίσια των δυνατοτήτων της οικονομίας της χώρας με μακροπρόθεσμη προοπτική.

Ευλόγως ο πολίτης μπορεί να απευθύνει το ερώτημα στα κόμματα που προϋπήρξαν ως κυβερνήσεις, «εσείς ως κυβέρνηση γιατί δεν κάνατε όσα καταγγέλετε στη σημερινή κυβέρνηση;», αφού επί δεκαετίες όλες οι κυβερνήσεις αντιμετώπιζαν περιστασιακά τα αγροτικά προβλήματα και όχι με βαθιές τομές με τη ματιά στο μέλλον.

Ελπίζω και οι αγρότες να έχουν κατανοήσει ότι αγωνίζονται για το αγροτικό ζήτημα και όχι απλώς για τις επιδοτήσεις. Όλοι έχουμε κατανοήσει πλέον ότι το αγροτικά προβλήματα είναι προβλήματα όλων μας, ότι η επιβίωση των αγροτών σχετίζεται αμέσως με τη δική μας επιβίωση. Και κυρίως, δεν πρέπει να αγωνιζόμαστε μόνον για την επιβίωση, αλλά για τη βελτίωση των ποιοτικών της χαρακτηριστικών, διότι το πάγκοινο αίτημα δεν είναι να επιβιώνουμε απλώς, αλλά να ζούμε με ποιότητα τη μοναδική ζωή που μας χαρίστηκε.

naftemporiki.gr

Έτσι κάπως, αρνούμαστε την ιδιότητα του πολίτη, μετατρεπόμενοι σε υπηκόους, ακόμα χειρότερα, σε άσκεφτους οπαδούς και αφήνουμε τις τύχες μας στα χέρια ανικάνων, μη σκεπτόμενοι, μη διεκδικούντες όσα δικαιωματικά μας ανήκουν

Konstantinos Tsakalidis / SOOC

Γιώργος Δουατζής

Συνειδητά ή όχι, όλοι στεγαζόμαστε σε ένα -παραγωγικό ή αδρανές- αξιακό οικοδόμημα για να μπορούμε να υπάρχουμε ως κοινωνικά όντα. Η προσπάθεια να αναδιαμορφώνουμε συνεχώς τις συνιστώσες αυτού του οικοδομήματος, μας κάνει ενεργούς στο άμεσο περιβάλλον, αλλά και στο ευρύτερο κοινωνικό, μας καθιστά πολίτες με κρίση, επιλογές, άποψη.

Η προσφορά, το νοιάξιμο για τον διπλανό ίσως είναι σημαντικό μέρος της δικαιολογίας ύπαρξης. Η μη συμμετοχή στη χαρά του άλλου προσομοιάζει σε αναπηρία. Η αδιαφορία για τον άλλον και για το κοινωνικό γίγνεσθαι, δείχνει έλλειμμα ψυχής, υπέρμετρο «εγώ», φόβο να αντικρίσουμε την πραγματικότητα, άφημα στην …ειμαρμένη. Έτσι κάπως, αρνούμαστε την ιδιότητα του πολίτη, μετατρεπόμενοι σε υπηκόους, ακόμα χειρότερα, σε άσκεφτους οπαδούς και αφήνουμε τις τύχες μας στα χέρια ανικάνων, μη σκεπτόμενοι, μη διεκδικούντες όσα δικαιωματικά μας ανήκουν.

Το κύριο αιτούμενο κάθε σκεπτόμενου ανθρώπου είναι η συνεχής αναμόρφωση του υλικού της πρόσληψης του εαυτού, των άλλων και του κόσμου, άλλως βήματα στη σκέψη δεν είναι εφικτά. Οι περισσότεροι, θεωρούν ότι στοχάζονται υιοθετώντας «αλήθειες» που προκύπτουν από τις ρήσεις φιλοσόφων ή ανθρώπων που εκτιμούν, αποδεχόμενοι συγχρόνως τα στερεότυπα που τους έχουν επιβάλλει η οικογένεια, το σχολείο και ο κοινωνικός περίγυρος. Έτσι, αισθάνονται ήρεμοι και αυτάρκεις, ακολουθώντας το «κοινωνικώς και πολιτικώς ορθόν».

Ο γνήσιος στοχασμός προκύπτει: Με τη συνεχή γέννηση νέων ερωτημάτων που επιζητούν απαντήσεις. Με διαρκή ρήξη με όσα μας φόρτωσαν σαν «φυσιολογικά» στον τρόπο που σκεφτόμαστε και δρούμε, από παιδιά, ως και στις ώριμες ηλικίες. Με αμφισβήτηση σήμερα όσων πιστέψαμε χθες. Με την παραδοχή της πιθανής πλάνης για όσα υποστηρίζαμε με πάθος νεότεροι.

Τέτοιου είδους ανατροπές -με την αμφισβήτηση όχι ως πρόκληση των άλλων, αλλά ως ουσιώδη πορεία αναζήτησης- απαιτούν κόπο, γενναιότητα. Η αποδοχή ότι η αγκύλωση σε θέσεις και ιδέες του παρελθόντος δεν συνιστά εύσημο, αλλά στασιμότητα, θέλει κουράγιο. Όπως και η αποδοχή ότι εμείς, οι άλλοι, ο κόσμος, τελούν υπό συνεχή διαμόρφωση κι αν δεν αφουγκραστούμε τις αλλαγές, οι οποίες επισυμβαίνουν ραγδαία στην εποχή μας -και συνηθέστερα ερήμην μας- η σκέψη μας θα βουλιάξει σε ένα τέλμα γεμάτο αυταπάτες.

Το να στοχάζεσαι δεν σημαίνει μονοσήμαντη εγρήγορση της λογικής και άρνηση του συναισθήματος ή αποδοχή μιας ματαιότητας που νεκρώνει κάθε επιθυμία για ζωή. Η χαρά της ανακάλυψης είναι μεγαλύτερη από τη λύπη της εγκατάλειψης των ως τότε δεδομένων τα οποία μας εφησυχάζουν, αλλά ενίοτε παραπλανούν. Η χαρά της ανακάλυψης είναι μεγαλύτερη από τη λύπη της αναγνώρισης της αυταπάτης. Η (ανα)ζωογόνα σκέψη ρίχνει φως στην καθημερινότητα, μας κάνει δραστήριους, δημιουργικούς και πρόσφορους στους άλλους, έτσι που να μπορούμε να κοινωνούμε σκέψεις και αισθήματα, να μοιραζόμαστε, να ζούμε.

Συνηθίσαμε να επιλέγουμε από τα δεδομένα πολιτικά σχήματα με κριτήριο «το μη χείρον βέλτιστον» και απομονωμένοι -υπακούοντας στα κελεύσματα της εποχής, τα οποία υπαγορεύουν οι ανά τον κόσμο κρατούντες- να ζούμε σε μια νεοφανή σε μέγεθος αδράνεια, αρνούμενοι νέους δρόμους και ευοίωνες προοπτικές. Και θεωρούμε ότι εξικνείται η κοινωνική και πολιτική δραστηριότητα με το να ψηφίζουμε ανά τετραετία, παρότι γνωρίζουμε ότι η θαλπωρή του καναπέ δεν προσφέρει λύσεις.

Και όμως, υπάρχουν ομάδες δράσης στη γειτονιά, στον Δήμο, στο επάγγελμα, στη χώρα όπου με ανταλλαγή απόψεων μπορούν να οδηγήσουν σε κοινές δραστηριότητες, να μας επαναφέρουν την ιδιότητα του μέλους της κοινωνίας, το οποίο αφουγκράζεται, ενεργοποιείται, αποφασίζει, διεκδικεί. Ένα είναι βέβαιο, ότι η επανάπαυση στο καναπέ της αδιαφορίας, της αδράνειας, δεν έφερε ποτέ λύσεις. Η γκρίνια χωρίς δράση δεν φέρνει αποτέλεσμα. Η μιζέρια σε σκέψη και συμπεριφορές αδρανοποιεί, δεν παράγει.

naftemporiki.gr

Τι θα απαντούσαν άραγε οι διάφοροι επικριτές των αγροτών στον πατατοπαραγωγό, ο οποίος κατήγγειλε ότι οι αποθήκες του είναι γεμάτες, τη στιγμή που γίνονται εισαγωγές πατάτας από την Τουρκία και άλλες χώρες;

ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΧΗΡΑΣ

Γιώργος Δουατζής

Η αγροτική κινητοποίηση των ημερών δεν έχει προηγούμενο σε έκταση και σε συμμετοχή αγροτών, ανεξαρτήτως της κομματικής τους προτίμησης.

Η εγκατάσταση μπλόκων σε νευραλγικούς συγκοινωνιακούς κόμβους έχει ήδη επιπτώσεις και οδηγεί σε αδιέξοδο αν κρίνει κάποιος από τους κυβερνητικούς χειρισμούς.

​Από αρκετούς, οι ενέργειες των αγροτών θεωρούνται ακραίες. Ακραία είναι όμως και η κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει ο αγροτικός κόσμος της χώρας, ο οποίος μιλάει πλέον για αγώνα επιβίωσης και όχι για αγώνα επίλυσης κάποιων κλαδικών αιτημάτων.

Πράγμα που αντιλαμβάνεται όλο και μεγαλύτερο μέρος του αστικού πληθυσμού, αν λάβει κάποιος υπόψη το μέγεθος της συμπαράστασης, ή ανοχής, άλλων κοινωνικών φορέων προς τους αγρότες, ίσως διότι αντιλαμβάνονται ότι η επιβίωση όλων μας εξαρτάται από την επιβίωση των αγροτών.

Ο αγροτικός πληθυσμός συρρικνώνεται δραματικά. Κατά την απογραφή του 2021 καταδείχθηκε μείωση περίπου 27% των αγροτών και κτηνοτρόφων σε σχέση με το 2009. Συρρίκνωση που αποδίδεται στη γήρανση, στην απροθυμία νέων να ασχοληθούν στον πρωτογενή τομέα, στις όλο και δυσκολότερες συνθήκες (καιρικά φαινόμενα, λειψυδρία, ελλειμματική άρδευση κ.ά.), στην αστυφιλία και κυρίως στην έλλειψη οικονομικών ερεισμάτων. Ενδεικτικά, στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη μεταξύ 2009 και 2020 ο αριθμός των αγροτών είχε μειωθεί κατά 34% ήτοι, από 74.482 μειώθηκαν στους 48.866 με τάση μείωσης διαρκώς αυξανόμενη. Μόνον οι μελισσοκόμοι, το ίδιο διάστημα μειώθηκαν κατά 39,7%, από 1.024 σε 617.

​Από ορισμένα μέσα ενημέρωσης ακούστηκαν σχόλια απαξιωτικά για τους αγρότες, στο πλαίσιο της κυβερνητικής επικοινωνιακής αντεπίθεσης στις αγροτικές κινητοποιήσεις. Ακούστηκαν και ειρωνικά σχόλια, ότι οι αγρότες ζουν με επιδοτήσεις από τους φόρους που πληρώνουμε όλοι. Ε, λοιπόν, για να έχουμε τρόφιμα, για να ζούμε εμείς οι αστοί, πρέπει να πληρώνουμε, όταν τα έσοδα των αγροτών μας δεν μπορούν να καλύψουν καν το κόστος παραγωγής. Τι θα απαντούσαν άραγε οι διάφοροι επικριτές των αγροτών στον πατατοπαραγωγό, ο οποίος κατήγγειλε ότι οι αποθήκες του είναι γεμάτες, τη στιγμή που γίνονται εισαγωγές πατάτας από την Τουρκία και άλλες χώρες;

​Οι μέχρι τώρα κυβερνήσεις επιμένουν να αντιμετωπίζουν με έναν μικρό λευκοπλάστη μία τεράστια πληγή. Και η σημερινή κυβέρνηση δείχνει να μην καταλαβαίνει ότι το αγροτικό ζήτημα στην Ελλάδα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί παρά μόνον με μακροπρόθεσμη εθνική στρατηγική. Η χωλαίνουσα αγροτική παραγωγή υπονομεύει την οικονομία, την κοινωνική συνοχή, την εθνική μας υπόσταση.

​Οι αγρότες δεν πηγαίνουν καθημερινά στο γραφείο με σίγουρη δουλειά και απολαβές. Η παραγωγή τους, το εισόδημά τους δηλαδή, εξαρτάται από την ανομβρία και τα καιρικά φαινόμενα, το αρδευτικό δίκτυο, τις τιμές λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων, τις πιέσεις των μεσαζόντων και πολλούς άλλους συντελεστές. Πράγματα που δεν μπορούν να διανοηθούν οι, τόσο εύκολα ασκούντες κριτική, αστοί.

​Η τεχνολογία σήμερα παρέχει πολλά εργαλεία, τα οποία, σε συνάρτηση με την αύξηση του μορφωτικού επιπέδου των νέων αγροτών, θα μπορούσαν να μεταμορφώσουν την εικόνα του αγρότη και να συντείνουν σε αύξηση της αγροτικής παραγωγής, να την κάνουν βιώσιμη και κερδοφόρα. Αλλά αυτά απαιτούν πρωτίστως γνώση, πολιτική βούληση, επιστημονικό σχεδιασμό.

​«Η προσέλκυση νέων αγροτών μέσω στοχευμένων πολιτικών, πρόσβασης σε κεφάλαια και ενίσχυσης των δεξιοτήτων μπορεί να αποτελέσει επένδυση υψηλής απόδοσης για τις εθνικές οικονομίες», αναφέρει σε έκθεσή του ο ΟΟΣΑ. Η αυξημένη υιοθέτηση νέων τεχνολογιών στον τομέα μπορεί να συμβάλει στη μείωση της συνολικής ζήτησης εργασίας, αλλά θα απαιτήσει πιο μορφωμένους και υψηλά ειδικευμένους εργαζομένους». Ακούει κανείς;

​Οι καταστροφές λόγω των ακραίων καιρικών φαινομένων (καύσωνες, πλημμύρες, παγετοί, ξηρασίες) απομειώνουν παραγωγικότητα και εισοδήματα των αγροτών. Πολλοί αγρότες και κτηνοτρόφοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το επάγγελμα. Η υποτίμηση των αγροτικών αιτημάτων σημαίνει ενίσχυση της υποβάθμισης της περιφέρειας της χώρας. Χωριά ερημώνουν, σχολεία, υπηρεσίες υγείας, επιχειρήσεις, κλείνουν.

​Η ερήμωση της επαρχίας συνεχίζεται και στον ορίζοντα δεν διαφαίνονται δράσεις και πολιτικές που θα την ανακόψουν. Το μέλλον, εξ αντικειμένου, φαντάζει ζοφερό. Όμως, δυστυχώς, ως φαίνεται, δεν διαθέτουμε μια υπεύθυνη κυβέρνηση, αλλά εθελοτυφλούντες δήθεν υπευθύνους, που δεν βλέπουν τη δραματική μείωση αγροτών, κτηνοτρόφων, μελισσοκόμων, αλιέων και καλλιεργούμενων εκτάσεων. Απλώς, προσβλέπουν στη μείωση της έντασης προσωρινά, προς αποφυγή της κυβερνητικής φθοράς με στόχο κομματικά οφέλη. Και για να είμαστε δίκαιοι, αυτή ήταν χρονίως η αντίδραση όλων των κομμάτων εξουσίας, τα οποία τώρα κόπτονται υπέρ των αγροτών, απλώς για να φθείρουν την κυβέρνηση.

​Οι αγρότες δεν απαιτούν ψίχουλα για να αντιμετωπίσουν περιστασιακές ανάγκες. Φωνάζουν σε ώτα μη ακουόντων, απαιτώντας λύσεις για την επιβίωσή τους, η οποία αποτελεί τη βάση για τη δική μας επιβίωση.

naftemporiki.gr