29 Oct 2020

Η άλλη λέξη – Xρυσοξένη Προκοπάκη

0 Comment

Ο Γιώργος Δουατζής, τον οποίο μέχρι τώρα γνωρίζαμε κυρίως ως ποιητή, με τη συλλογή διηγημάτων του Η άλλη λέξη από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης (Μάρτιος 2014) μας αποκαλύπτει μια ακόμα πλευρά της λογοτεχνικής του υπόστασης, την πεζογραφική. Με γλώσσα άψογα δουλεμένη, ο Γ.Δ. δημιουργεί χαρακτήρες αυτόνομους και τους εναποθέτει σε περιβάλλοντα ιδιόμορφα. Η ποιητική του ματιά διαφαίνεται και στα πεζογραφήματά του. Η γλώσσα του συνεπαίρνει τον αναγνώστη, τόσο αυτή καθαυτή όσο και, κυρίως, με τα νοήματα που φέρει. Οι λέξεις βαραίνουν χωρίς να φλυαρούν. Το έργο στο σύνολό του θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένας διάλογος με τη μορφή μονολόγων.

Παρενθετικά πρέπει να σημειωθεί, ότι το διήγημα –μάλλον παραγνωρισμένο λογοτεχνικό είδος στην Ελλάδα– τα τελευταία χρόνια κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος διεθνώς και παίρνει τη θέση που του αξίζει. Μετά από το Nobel  2013 στην Alice Munro και το Folio Prize 2014 στον George Saunders για συλλογές διηγημάτων, ίσως οι ελληνικοί εκδοτικοί οίκοι να εμπιστεύονται ευκολότερα συγγραφείς που καταπιάνονται με αυτό το δύσκολο είδος πεζογραφίας.

Ο Γ.Δ. μας προσφέρει μια γλυκιά αυταπάτη και μας καλεί να τη ζήσουμε ως το τέλος, σαν γιορτή. Η άλλη λέξη θα μπορούσε να είναι και η άλλη χρήση της λέξης, καθώς και ο ίδιος περνάει από τη λιτή γλώσσα της ποίησης στο διηγηματικό λόγο, που δεν στερείται τίποτα από την ομορφιά της ποιητικής του ματιάς, ίσα ίσα την εμπεριέχει.

Η πραγματικότητα με το όνειρο συχνά μπερδεύονται. Οι ήρωες απευθύνονται τις περισσότερες φορές σε έναν απόντα συνομιλητή, του οποίου η απουσία κάνει ακόμα πιο έντονη την ανάγκη τους για επικοινωνία. Το δίπτυχο απών-παρών είναι εμφανές σε όλη την έκταση του βιβλίου, όπως και η εξάρτηση των ηρώων από πράγματα και πρόσωπα που δεν υπάρχουν, που υπήρξαν βέβαια, όμως είναι δύσκολο πια να ανακληθούν. Απομένει μονάχα η ανάμνηση ή μάλλον η κατασκευή της.

Ο συγγραφέας αφήνει τους ήρωές του μόνους να επιλέξουν ανάμεσα στη λογική και τον παραλογισμό. Τους αφήνει ελεύθερους να τραβήξουν το δρόμο τους. Και ίσως αυτή η ελευθερία τούς οδηγεί στην εξάρτηση που δικαιολογείται απόλυτα είτε από τη συναισθηματική τους καχεξία, είτε από την εμμονή τους σε καθετί φθαρτό, διαπερατό.  Η απουσία ως παιχνίδι, η απώλεια ως πρόκληση.

Τέλος, ο πίνακας του εξωφύλλου του ζωγράφου Μιχάλη Αμάραντου απεικονίζει όλα τα συναισθήματα των ηρώων με μια μόνο έκφραση του προσώπου, προετοιμάζοντας τον αναγνώστη για ένα συναρπαστικό ταξίδι.

Καταληκτικά, η ανάγνωση της Άλλης λέξης του Γ. Δουατζή, συνιστά μια πραγματική απόλαυση, ένα όμορφο πολυσχιδές ταξίδι, όπου κάθε αναγνώστης θα βρει σε πολλά σημεία τον ίδιο του τον εαυτό.

Προηγούμενο
Επόμενο
[top]
About the Author
douatzis